ChatGPT có thể cung cấp thông tin sức khỏe đáng tin cậy không?

ChatGPT là một công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) sử dụng công nghệ ngôn ngữ tiên tiến để giao tiếp như con người. Công cụ này có khả năng hiểu và học hỏi từ nhiều chủ đề khác nhau, đồng thời người dùng có thể huấn luyện nó để cải thiện hiệu suất theo thời gian. Ngày càng nhiều người tìm đến ChatGPT để tra cứu thông tin và nhận lời khuyên về sức khỏe.

Khoảng 1 trong số 6 người trưởng thành và gần một phần tư số người trưởng thành dưới 30 tuổi sử dụng các chatbot AI ít nhất một lần mỗi tháng khi cần thông tin hoặc lời khuyên về sức khỏe.

Trong một cuộc khảo sát năm 2023 với 607 người tham gia, khoảng 78% cho biết họ sẽ sử dụng ChatGPT để tự chẩn đoán các vấn đề sức khỏe. Nguyên nhân có thể là do mọi người muốn nhanh chóng hiểu rõ các triệu chứng của mình và không muốn chờ đợi đến khi có thể trao đổi trực tiếp với bác sĩ.

Bài viết này thảo luận về việc liệu ChatGPT và các chương trình AI khác có cung cấp thông tin sức khỏe đáng tin cậy hay không. Bài viết cũng nêu ra những lợi ích và hạn chế tiềm ẩn, đồng thời đưa ra một số lời khuyên khi sử dụng ChatGPT.

ChatGPT đáng tin cậy đến mức nào trong việc cung cấp thông tin sức khỏe?

ChatGPT thể hiện rất tốt khả năng định nghĩa các thuật ngữ y khoa và cung cấp thông tin thực tế cơ bản. Tuy nhiên, công cụ này không được đào tạo chuyên môn y khoa và không cân nhắc đến nhiều yếu tố cũng như các sắc thái chi tiết khi đưa ra thông tin sức khỏe. Điều này có nghĩa là mặc dù ChatGPT là điểm khởi đầu hữu ích để tìm hiểu thông tin sức khỏe, nhưng nó không thể thay thế những kiến ​​thức chuyên sâu của các chuyên gia y tế giàu kinh nghiệm.

Trong một nghiên cứu năm 2025, các nhà nghiên cứu đã yêu cầu 4 nhóm thực hiện việc chuyển đổi các thuật ngữ y khoa thường gặp sang ngôn ngữ dễ hiểu. Các nhóm này bao gồm: bác sĩ đa khoa, bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa và ChatGPT.

ChatGPT đạt độ chính xác 100% và vượt trội hơn tất cả các nhóm còn lại, cho thấy công cụ này rất hữu ích trong việc giúp mọi người hiểu các thuật ngữ y khoa phức tạp.

Tuy nhiên, một bài tổng quan các nghiên cứu vào năm 2025 cho thấy độ chính xác của ChatGPT có sự dao động khi thực hiện những tác vụ phức tạp hơn. Qua 9 nghiên cứu, các nhà nghiên cứu đã ghi nhận những kết quả sau:

• Khi giải đáp các câu hỏi thường gặp về quy trình y tế, ChatGPT hoạt động tốt, nhưng câu trả lời thường thiếu đi sự chi tiết và tính cá nhân hóa mà người bệnh có thể nhận được từ các bác sĩ chuyên khoa.
• Khi đưa ra các khuyến nghị lâm sàng, ChatGPT thường cung cấp thông tin chính xác nhưng lại gặp khó khăn trong việc nắm bắt những sắc thái kỹ thuật. Công cụ này thể hiện tốt ở một số lĩnh vực nhưng lại hạn chế ở những lĩnh vực khác.
• ChatGPT có độ chính xác cao trong việc diễn giải các triệu chứng của người bệnh, nhưng những phản hồi thường không đầy đủ.

Độ chính xác của ChatGPT dao động từ 20% đến 95%. Công cụ này hữu ích trong việc đưa ra các khuyến nghị chung cho một số tình huống nhất định, nhưng sự thiếu ổn định về độ chính xác đồng nghĩa với việc mọi người không nên hoàn toàn dựa vào nó để tìm kiếm thông tin sức khỏe.

Lợi ích và hạn chế của ChatGPT đối với thông tin sức khỏe

Không thể phủ nhận rằng ChatGPT là điểm khởi đầu hữu ích để tìm hiểu thông tin sức khỏe và có thể giúp mọi người nâng cao hiểu biết về các kiến ​​thức cũng như thuật ngữ y khoa. Tuy nhiên, công cụ này cũng tiềm ẩn một số rủi ro. Dưới đây là một số lợi ích và hạn chế của AI này.

Lợi ích của ChatGPT đối với thông tin sức khỏe

• Khả năng tiếp cận và sự thuận tiện: Mọi người có thể truy cập ChatGPT bất kể ngày đêm từ bất kỳ thiết bị nào có kết nối Internet. Bất cứ khi nào nảy sinh thắc mắc về sức khỏe, công cụ này đều có thể cung cấp câu trả lời tức thì.
• Giáo dục sức khỏe: ChatGPT giúp mọi người hiểu rõ hơn về các chủ đề y tế phức tạp. Người dùng có thể đặt những câu hỏi mà họ cảm thấy ngại ngùng khi trao đổi trực tiếp với chuyên gia y tế.
• Hỗ trợ: ChatGPT có thể giúp người dùng hiểu rõ hơn về chẩn đoán y khoa. Công cụ này cung cấp sự hỗ trợ hữu ích trong khoảng thời gian giữa các lần thăm khám bác sĩ và giúp giảm bớt lo lắng về sức khỏe nhờ việc giải đáp thắc mắc nhanh chóng.

Hạn chế của ChatGPT đối với thông tin sức khỏe

• Thiếu chính xác và thông tin sai lệch: Câu trả lời của ChatGPT phản ánh các nguồn dữ liệu mà nó sử dụng. Các chatbot AI thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau trên Internet, và không phải nguồn nào cũng chính xác hay đáng tin cậy. Điều này đồng nghĩa với việc thông tin được cung cấp có thể không chính xác hoặc thiếu đầy đủ.
• Thiếu tính cá nhân hóa: Bên cạnh kết quả xét nghiệm, thăm khám lâm sàng và việc đặt câu hỏi, các chuyên gia y tế còn sử dụng khả năng suy luận, trực giác và tư duy để đánh giá tình trạng sức khỏe của một người - những kỹ năng con người mà chatbot AI không có được. Do đó, câu trả lời của AI thường mang tính khái quát và không nhất thiết phù hợp với từng cá nhân cụ thể đang đặt câu hỏi.
• Định kiến: ChatGPT đôi khi có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng trong y tế do phản ánh những định kiến ​​có sẵn trong dữ liệu dùng để huấn luyện nó. Điều này có thể dẫn đến việc đưa ra lời khuyên sai lệch hoặc gây hại cho một số nhóm đối tượng nhất định.
• Hiện tượng "ảo giác": AI có thể tạo ra thông tin sai lệch và trình bày chúng một cách đầy tự tin như thể đó là sự thật. Tình trạng này tuy hiếm gặp nhưng có thể bao gồm cả việc bịa đặt nguồn tin và thông tin hư cấu.
• Ảnh hưởng đến sự tương tác giữa người với người: Việc quá phụ thuộc vào AI có thể làm giảm sự tiếp xúc và thấu hiểu giữa chuyên gia y tế và người bệnh; đây là yếu tố đặc biệt quan trọng khi quản lý và điều trị các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Mẹo sử dụng ChatGPT để tìm kiếm thông tin sức khỏe

ChatGPT và các chương trình tương tự phản hồi dựa trên thông tin đầu vào mà người dùng cung cấp. Thông tin đầu vào càng chi tiết và cụ thể thì câu trả lời nhận được càng hữu ích.

Khi sử dụng ChatGPT để tìm kiếm thông tin sức khỏe, hãy thử:

Cụ thể hóa yêu cầu

Đặt câu hỏi rõ ràng và chính xác. Hãy cố gắng diễn đạt câu hỏi một cách đơn giản nhất có thể.

• Thay vì hỏi: "Nguyên nhân nào khiến chân tôi bị đau?"
• Hãy thử: "Nguyên nhân nào gây ra cảm giác đau rát ở cẳng chân của tôi? Cơn đau trở nên tồi tệ hơn sau khi tập thể dục."

Bổ sung bối cảnh

Cung cấp thêm các chi tiết có thể giúp chatbot đưa ra câu trả lời chính xác.

• Thay vì hỏi: "Nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt của tôi là bao nhiêu?"
• Hãy thử: "Tôi là nam giới, 43 tuổi, không có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến tiền liệt. Nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt của tôi là bao nhiêu?"

Điều chỉnh giọng văn

ChatGPT thường phản hồi bằng ngôn ngữ trang trọng, đôi khi khó hiểu. Sau khi đặt câu hỏi, bạn có thể yêu cầu nó trả lời bằng ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu.

• Thay vì hỏi: "Làm thế nào để ngăn tình trạng viêm gân Achilles trở nên tồi tệ hơn?"
• Hãy thử: "Làm thế nào để ngăn tình trạng viêm gân Achilles trở nên tồi tệ hơn? Hãy giải thích theo cách đơn giản mà một đứa trẻ 10 tuổi cũng có thể hiểu được."

Xác định loại câu trả lời mong muốn

Nếu muốn nhận được một dạng phản hồi cụ thể từ ChatGPT, bạn có thể yêu cầu điều đó.

• Thay vì hỏi: "Tôi nên ăn những loại thực phẩm nào để cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột?"
• Hãy thử: "Hãy liệt kê 10 loại thực phẩm giúp cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột của tôi. Đồng thời, hãy cung cấp hai công thức chế biến cho mỗi loại thực phẩm đó."

Yêu cầu nguồn thông tin uy tín

Để đảm bảo ChatGPT đưa ra câu trả lời dựa trên các nguồn đáng tin cậy, bạn có thể yêu cầu nó sử dụng thông tin từ các tổ chức y tế hàng đầu hoặc PubMed.

Đặt câu hỏi bổ sung

Nếu một phần trong câu trả lời của ChatGPT chưa rõ ràng, hãy đặt thêm câu hỏi hoặc yêu cầu nó giải thích kỹ hơn về những điểm cụ thể đó.

Kết luận

ChatGPT và các công cụ ngôn ngữ AI khác cung cấp câu trả lời tức thì cho các câu hỏi hoặc yêu cầu từ người dùng. Nhiều người tìm đến ChatGPT để tham khảo thông tin và lời khuyên về sức khỏe. Công cụ này rất dễ tiếp cận và dành cho bất kỳ ai có kết nối Internet.

Mặc dù AI có thể hữu ích cho những thắc mắc ban đầu về sức khỏe, nhưng thông tin đưa ra thường không hoàn toàn chính xác và đôi khi có thể gây hiểu lầm. AI không có kiến ​​thức và kinh nghiệm chuyên môn như các chuyên gia y tế. Nó cũng có thể gây ra lo lắng không cần thiết hoặc tạo cảm giác yên tâm sai lệch, khiến mọi người trì hoãn việc thăm khám bác sĩ khi thực sự cần thiết.

Nếu gặp các triệu chứng đáng lo ngại, người bệnh luôn cần tham khảo ý kiến ​​của chuyên gia y tế. ChatGPT có thể hữu ích trong việc giúp họ hiểu rõ tình trạng sức khỏe của mình, nhưng không nên thay thế cho lời khuyên y tế chuyên môn.