ChatGPT đã thay đổi thế giới như thế nào?

Ba năm trước, nếu ai đó cần sửa vòi nước bị rò rỉ hoặc hiểu về lạm phát, họ thường làm một trong ba việc: Gõ câu hỏi vào Google, tìm kiếm video hướng dẫn trên YouTube hoặc tuyệt vọng gọi Alexa giúp đỡ.

Ngày nay, hàng triệu người bắt đầu với một cách tiếp cận khác: Họ mở ChatGPT và nhập vào khung chat câu hỏi. Sự thay đổi công cụ mà mọi người sử dụng đầu tiên để tìm kiếm thông tin chính là cốt lõi của cách ChatGPT đã thay đổi việc sử dụng công nghệ hàng ngày.

Thay đổi trong tìm kiếm

Thay đổi lớn nhất không phải là các công cụ khác đã biến mất. Mà là ChatGPT đã trở thành cánh cửa chính mới dẫn đến thông tin. Chỉ trong vài tháng sau khi ra mắt vào ngày 30 tháng 11 năm 2022, ChatGPT đã có 100 triệu người dùng hàng tuần. Đến cuối năm 2025, con số đó đã tăng lên 800 triệu. Điều đó khiến nó trở thành một trong những công nghệ tiêu dùng được sử dụng rộng rãi nhất trên hành tinh.

Các cuộc khảo sát cho thấy việc sử dụng này không chỉ đơn thuần là sự tò mò – nó phản ánh một sự thay đổi thực sự trong hành vi. Một nghiên cứu năm 2025 của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy 34% người trưởng thành ở Mỹ đã sử dụng ChatGPT, gấp đôi so với năm 2023. Trong số những người trưởng thành dưới 30 tuổi, phần lớn (58%) đã thử sử dụng. Một cuộc thăm dò của AP-NORC báo cáo rằng khoảng 60% người trưởng thành ở Mỹ sử dụng AI cho biết họ sử dụng nó để tìm kiếm thông tin, biến đây trở thành trường hợp sử dụng AI phổ biến nhất. Con số này tăng lên 74% đối với nhóm dưới 30 tuổi.

Các công cụ tìm kiếm truyền thống vẫn là xương sống của hệ sinh thái thông tin trực tuyến, nhưng loại hình tìm kiếm mà mọi người thực hiện đã thay đổi đáng kể kể từ khi ChatGPT xuất hiện. Mọi người đang thay đổi công cụ mà họ ưu tiên sử dụng.

Trong nhiều năm, Google là công cụ mặc định cho mọi thứ, từ "cách thiết lập lại router" đến "giải thích về trần nợ công". Những truy vấn thông tin cơ bản này chiếm một phần lớn lưu lượng tìm kiếm. Nhưng những câu hỏi nhanh, làm rõ vấn đề, những câu hỏi thường ngày kiểu "điều này có nghĩa là gì?" lại là những câu hỏi mà ChatGPT hiện nay trả lời nhanh hơn và rõ ràng hơn cả một trang đầy các liên kết.

Và mọi người đã nhận thấy điều đó. Một cuộc khảo sát người tiêu dùng tại Mỹ năm 2025 cho thấy 55% người được hỏi hiện đang sử dụng chatbot ChatGPT của OpenAI hoặc Gemini AI của Google cho các tác vụ mà trước đây họ thường nhờ Google tìm kiếm, với tỷ lệ sử dụng thậm chí còn cao hơn ở Anh. Một phân tích khác về hơn 1 tỷ phiên tìm kiếm cho thấy lưu lượng truy cập từ các nền tảng Generative AI đang tăng trưởng nhanh hơn 165 lần so với tìm kiếm truyền thống, và khoảng 13 triệu người trưởng thành ở Mỹ đã coi Generative AI là công cụ ưa thích của họ để khám phá trực tuyến.

Điều này không có nghĩa là mọi người đã ngừng "tìm kiếm trên Google", mà có nghĩa là ChatGPT đã loại bỏ những loại câu hỏi mà người dùng muốn có lời giải thích trực tiếp thay vì một danh sách các liên kết. Tò mò về một bản cập nhật chính sách? Cần một định nghĩa? Muốn một cách lịch sự để trả lời một email khó chịu? ChatGPT nhanh hơn, mang tính đối thoại hơn và mang lại cảm giác rõ ràng hơn.

Đồng thời, Google cũng không hề đứng yên. Kết quả tìm kiếm của họ trông khác so với ba năm trước vì Google đã bắt đầu tích hợp hệ thống trí tuệ nhân tạo Gemini trực tiếp vào đầu trang. Các bản tóm tắt "Tổng quan AI" xuất hiện phía trên những liên kết tìm kiếm truyền thống giờ đây ngay lập tức trả lời nhiều câu hỏi đơn giản – đôi khi chính xác, đôi khi không.

Nhưng dù sao đi nữa, nhiều người không bao giờ cuộn xuống quá phần tóm tắt do AI tạo ra đó. Thực tế này, kết hợp với tác động của ChatGPT, là lý do khiến số lượng tìm kiếm "không nhấp chuột" tăng vọt. Một báo cáo sử dụng dữ liệu của Similarweb cho thấy lưu lượng truy cập từ Google đến các trang tin tức đã giảm từ hơn 2,3 tỷ lượt truy cập vào giữa năm 2024 xuống dưới 1,7 tỷ lượt vào tháng 5 năm 2025, trong khi tỷ lệ tìm kiếm liên quan đến tin tức kết thúc bằng không nhấp chuột đã tăng từ 56% lên 69% trong một năm.

Tìm kiếm của Google rất giỏi trong việc chỉ ra nhiều nguồn và quan điểm khác nhau, nhưng kết quả có thể cảm thấy lộn xộn và được thiết kế để thu hút lượt nhấp chuột hơn là sự rõ ràng. Ngược lại, ChatGPT cung cấp phản hồi tập trung và mang tính đối thoại hơn, ưu tiên giải thích hơn là xếp hạng. Câu trả lời của ChatGPT có thể thiếu tính minh bạch về nguồn thông tin và nhiều quan điểm khác nhau thường thấy trong kết quả tìm kiếm của Google.

Về độ chính xác, cả hai công cụ đôi khi đều có thể đưa ra kết quả sai. Điểm mạnh của Google nằm ở việc cho phép người dùng kiểm tra chéo nhiều nguồn thông tin, trong khi độ chính xác của ChatGPT phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng của câu hỏi và khả năng nhận biết của người dùng khi nào cần xác minh thông tin ở nơi khác.

Loa thông minh và YouTube

Tác động của ChatGPT đã lan rộng ra ngoài phạm vi các công cụ tìm kiếm. Trợ lý giọng nói, như loa Alexa và Google Home, tiếp tục được người dùng sở hữu với tỷ lệ cao, nhưng con số này đã giảm nhẹ. Một bản tóm tắt thống kê tìm kiếm bằng giọng nói năm 2025 ước tính rằng khoảng 34% người từ 12 tuổi trở lên sở hữu loa thông minh, giảm so với 35% vào năm 2023. Đây không phải là sự sụt giảm đáng kể, nhưng việc thiếu tăng trưởng có thể cho thấy sự chuyển dịch các truy vấn phức tạp hơn sang ChatGPT hoặc những công cụ tương tự. Khi người dùng muốn có lời giải thích chi tiết, kế hoạch từng bước hoặc trợ giúp soạn thảo văn bản, một trợ lý giọng nói chỉ trả lời bằng một câu ngắn gọn đột nhiên trở nên hạn chế.

Ngược lại, YouTube vẫn là một gã khổng lồ. Tính đến năm 2024, YouTube có khoảng 2,74 tỷ người dùng, và con số này đã tăng đều đặn kể từ năm 2010. Trong số thanh thiếu niên Mỹ, khoảng 90% cho biết họ sử dụng YouTube, biến nó trở thành nền tảng được sử dụng rộng rãi nhất trong nhóm tuổi này. Nhưng loại video mà mọi người đang tìm kiếm đang thay đổi.

Hiện nay, mọi người thường bắt đầu với ChatGPT và sau đó chuyển sang YouTube nếu cần thêm thông tin mà video hướng dẫn cung cấp. Đối với nhiều công việc hàng ngày, chẳng hạn như “giải thích về quyền lợi bảo hiểm sức khỏe của tôi” hoặc “giúp tôi viết email khiếu nại”, mọi người thường yêu cầu ChatGPT tóm tắt, viết kịch bản hoặc đưa ra danh sách kiểm tra. Họ chỉ tìm đến YouTube nếu cần xem quy trình thực hiện cụ thể.

Bạn có thể thấy một mô hình tương tự trong các lĩnh vực chuyên biệt hơn. Ví dụ, các kỹ sư phần mềm từ lâu đã dựa vào những trang web như Stack Overflow để tìm kiếm lời khuyên và các code phần mềm. Nhưng số lượng câu hỏi ở đó bắt đầu giảm mạnh sau khi ChatGPT ra mắt, và một phân tích cho thấy lưu lượng truy cập tổng thể đã giảm khoảng 50% từ năm 2022 đến năm 2024. Khi một chatbot có thể tạo ra code snippet và lời giải thích theo yêu cầu, ít người hơn sẽ mất công gõ câu hỏi vào diễn đàn công cộng.

Vậy điều đó dẫn chúng ta đến đâu?

Sau ba năm, ChatGPT không thay thế hoàn toàn phần còn lại của hệ thống công nghệ; nó chỉ sắp xếp lại thứ tự. Tìm kiếm mặc định đã thay đổi. Công cụ tìm kiếm vẫn dành cho những tìm kiếm chuyên sâu và so sánh phức tạp. YouTube vẫn là nơi để xem những người thật làm những việc thật. Loa thông minh vẫn mang lại sự tiện lợi khi rảnh tay.

Nhưng khi cần tìm hiểu điều gì đó, nhiều người hiện nay bắt đầu bằng cuộc trò chuyện trực tuyến chứ không phải bằng ô tìm kiếm. Đó chính là hiệu ứng thực sự của ChatGPT: Nó không chỉ thêm một ứng dụng khác vào điện thoại của chúng ta – mà còn âm thầm thay đổi cách chúng ta tìm kiếm thông tin ngay từ đầu.