Cách học tập hiệu quả với các công cụ AI

Các công cụ Trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở nên phổ biến trong bối cảnh học thuật, mang đến cho sinh viên những con đường mới để nâng cao trải nghiệm học tập của mình. Hiện có rất nhiều nền tảng AI khả dụng.

Được sử dụng một cách có trách nhiệm và có đạo đức, các công cụ Generative AI có thể thúc đẩy những kỹ năng học tập và giúp bạn khám phá những cách học mới. Những cách này có thể bao gồm bắt đầu đọc tài liệu tham khảo cho bài tập, tóm tắt các nguồn học thuật, động não với các ý tưởng về một chủ đề, viết dàn ý để sắp xếp công việc và sử dụng AI như một gia sư học tập 24 giờ, v.v...

Sau đây là một số mẹo và ví dụ hữu ích từ Cố vấn học tập của Student Academic Success (SAS) về cách bắt đầu sử dụng AI.

Mẹo số 1: Đưa ra câu lệnh AI chất lượng

Một cách hiệu quả để sử dụng các công cụ AI là cung cấp prompt rõ ràng và súc tích. Phương pháp Role, Task, Requirement and Instruction (RTRI) là một framework hữu ích để tạo ra các prompt gợi ra những phản hồi mong muốn.

Tuy nhiên, điều quan trọng là phải hiểu rằng các công cụ AI có thể đưa ra thông tin không chính xác. Vì vậy, hãy đảm bảo thực hiện phán đoán và áp dụng hiểu biết cá nhân về nội dung lớp học để đảm bảo bạn đánh giá được tính chính xác và mức độ liên quan của nội dung do AI tạo ra.

Mẹo số 2: Sử dụng AI để lập kế hoạch và mục tiêu học tập

Để học tập thành công, điều cần thiết là phải lập kế hoạch và tối đa hóa thời gian bạn dành cho việc học. Các công cụ Generative AI có thể hỗ trợ bạn bằng những phương pháp tiếp cận phổ biến để thực hiện việc này bằng cách giúp bạn đặt mục tiêu và tạo kế hoạch học tập. Các công cụ này cũng có thể giúp bạn tìm hiểu về những kỹ thuật quản lý thời gian, mẹo và chiến lược học tập. Prompt sau đây chứa hai vai trò nhưng vẫn tiếp tục sử dụng cùng một phương pháp (RTRI).

Tùy thuộc vào câu trả lời mà công cụ AI cung cấp, bạn có thể tiếp tục xác định prompt của mình, yêu cầu thêm thông tin chi tiết và lập kế hoạch học tập phù hợp nhất với mình.

Mẹo số 3: Sử dụng AI làm gia sư học tập

Bạn có thể dễ dàng xem lại bài tập trong khóa học của mình bằng cách sử dụng AI làm gia sư. Vai trò sẽ là gia sư và học sinh, nhiệm vụ sẽ là đặt câu hỏi cho bạn và các yêu cầu sẽ là những điều bạn muốn được kiểm tra.

Bạn có thể làm theo quy trình này và yêu cầu "gia sư của mình" đưa ra các câu hỏi trắc nghiệm, câu trả lời ngắn hoặc thậm chí tham gia thảo luận về chủ đề này. Bạn chỉ cần điều chỉnh prompt của mình cho phù hợp.

Mẹo số 4: Sử dụng các công cụ AI để động não lấy ý tưởng

Học sinh thường thấy khó khăn khi bắt đầu làm bài tập. Bằng cách giao cho AI một vai trò có liên quan và nhiệm vụ động não về một chủ đề cụ thể, AI có thể cung cấp cho bạn điểm khởi đầu về cách bắt đầu bài tập và ý tưởng cho nghiên cứu sâu hơn.

Với các prompt chi tiết và hướng dẫn rõ ràng, những công cụ AI có thể tạo ra các ý tưởng để bạn khám phá. Nếu tìm thấy một số manh mối thú vị, bạn có thể tiếp tục yêu cầu thêm góc nhìn về chủ đề này và đào sâu hơn.

Mẹo số 5: AI đang biến YouTube thành một lớp học có thể tìm kiếm thông tin

Bạn đánh dấu một video trên YouTube. Lần này bạn dự định ghi chú lại. Nhưng đến cuối cùng, bạn xem hết video trong một mạch, và hai ngày sau, bạn không nhớ nổi một điểm cụ thể nào.

Vấn đề không phải là động lực, mà là định dạng.

Xem video là một trải nghiệm thụ động. Mắt và tai bạn bận rộn, nhưng não bộ không cần phải hoạt động nhiều. Điều đó tốt cho mục đích giải trí, nhưng không hiệu quả nếu bạn đang cố gắng thực sự học hỏi điều gì đó.

YouTube đã âm thầm trở thành lớp học lớn nhất thế giới

Theo YouTube, 93% người xem cho biết họ sử dụng YouTube để thu thập thông tin và học hỏi điều mới. Đó không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên.

Mọi người tìm đến YouTube để học Python, sửa đường ống bị rò rỉ, học tiếng Tây Ban Nha giao tiếp, hiểu thị trường chứng khoán và chuẩn bị cho các cuộc phỏng vấn xin việc. Có nhiều video học tập trên YouTube hơn số lượng sách trong thư viện.

Tuy nhiên, cách hầu hết mọi người sử dụng YouTube để học tập vẫn không thay đổi: Nhấn nút phát, xem đến hết và hy vọng là mình sẽ nhớ được. Nghiên cứu cho thấy phương pháp đó có những hạn chế nghiêm trọng.

Tại sao bạn quên hầu hết những gì mình đã xem?

Vấn đề cốt lõi là khả năng ghi nhớ. Khi bạn ngồi xem video một cách thụ động, não bộ của bạn chỉ lưu trữ rất ít thông tin trong thời gian dài.

Nghiên cứu về khả năng ghi nhớ trong học trực tuyến luôn cho thấy rằng những người học tích cực tương tác với tài liệu - bằng cách đọc, ghi chú và xem lại - ghi nhớ nhiều hơn từ 25 đến 60% thông tin so với những người chỉ xem hoặc nghe một cách thụ động.

Sự khác biệt không nằm ở nỗ lực hay trí thông minh. Mà là liệu não bộ của bạn có thứ gì đó để nắm bắt: Những từ bạn có thể đọc lại, những điểm nổi bật bạn có thể quét qua, một cấu trúc bạn có thể điều hướng.

Bản thân video không cung cấp cho bạn điều đó. Nhưng bản ghi chép (transcript) thì có.

Một nghiên cứu cho thấy rằng nếu không có bất kỳ sự củng cố nào, 70% kiến ​​thức mới sẽ bị mất trong vòng 24 giờ - nhưng những người học tích cực xem lại tài liệu trong cùng ngày có thể phục hồi tới 50% số kiến ​​thức bị mất đó.

Điều gì thay đổi khi bạn có văn bản trước mặt?

YouTube có cung cấp tính năng transcript tích hợp - nhưng nó đi kèm với những hạn chế thực sự. Công cụ này chỉ hoạt động khi phụ đề đã có sẵn trên video, không cung cấp chức năng tìm kiếm trong bản ghi, và không cho phép bạn xuất, tóm tắt hoặc tương tác với nội dung. Đối với việc xem thông thường, điều đó không sao. Nhưng để thực sự học hỏi từ video, nó lại không đáp ứng được nhu cầu.

Bản transcript biến video thành thứ bạn có thể tương tác. Bạn có thể tìm kiếm, đánh dấu, trích dẫn và quay lại một câu cụ thể mà không cần tua lại toàn bộ timeline.

Các công cụ như WayinVideo giúp việc này trở nên đơn giản: Chỉ cần dán bất kỳ liên kết YouTube nào, bạn sẽ nhận được bản ghi đầy đủ, có thể tìm kiếm được trong vài giây. Không cần chép lại thủ công, không cần chờ đợi.

Timestamp (dấu thời gian) trong bản ghi vẫn được liên kết với video. Vì vậy, nếu một dòng nào đó thu hút sự chú ý của bạn khi đọc, bạn có thể chuyển đến chính xác thời điểm đó chỉ bằng một cú nhấp chuột.

3 cách mọi người thực sự sử dụng công cụ này

• Người học ngôn ngữ sử dụng bản ghi chép để đọc theo khi nghe, tạm dừng để tra cứu từ không quen thuộc trong ngữ cảnh và phát lại các phần khó. Nội dung học ngôn ngữ là một trong những danh mục phát triển nhanh nhất trên YouTube - và việc có bản ghi làm cho nội dung đó hữu ích hơn rất nhiều.
• Sinh viên và người tự học sử dụng bản ghi chép như một cách ghi chú nhanh gọn. Thay vì phải dừng lại mỗi 30 giây để ghi chép, họ đọc lại bản transcript sau đó và sao chép lại những dòng quan trọng. Cách này nhanh hơn, và ngữ cảnh đã có sẵn.
• Các nhà nghiên cứu và chuyên gia sử dụng chức năng tìm kiếm để trích xuất thông tin cụ thể từ những video dài - một thuật ngữ, một số liệu thống kê, một câu trích dẫn từ khách mời. Một cuộc phỏng vấn dài 1 giờ trở nên dễ tìm kiếm như một tài liệu.

Đối với các nhà giáo dục và người tạo nội dung, công nghệ tương tự hoạt động theo chiều ngược lại - công cụ tạo clip AI của WayinVideo có thể tự động xác định những khoảnh khắc giá trị nhất trong một video dài và biến chúng thành các clip ngắn, dễ chia sẻ.

Đi sâu hơn: Tóm tắt, sơ đồ tư duy, v.v...

Bản transcript là nền tảng, nhưng đó không phải là tất cả những gì bạn nhận được.

Công cụ tạo transcript video YouTube của WayinVideo cũng tạo ra bản tóm tắt AI, sơ đồ tư duy về các ý tưởng chính và cho phép bạn đặt câu hỏi trực tiếp về video. Bạn cũng có thể xuất bản ghi chép ở nhiều định dạng - TXT, SRT hoặc DOC - để sử dụng trong ghi chú hoặc quy trình làm việc của riêng bạn.

Đối với những người học từ nội dung dài – một bài giảng 2 tiếng, một cuộc phỏng vấn podcast, một bộ phim tài liệu – những công cụ này biến YouTube từ một phương tiện thụ động thành thứ mà bạn thực sự có thể học tập.

Một thay đổi nhỏ nhưng tạo nên sự khác biệt lớn

Hầu hết những người sử dụng YouTube để học đều đã có động lực. Họ chủ động tìm kiếm các bài hướng dẫn, bài giảng và những cuộc phỏng vấn chuyên gia.

Khoảng cách không phải là nỗ lực – mà là quy trình. Xem thì dễ nhưng thụ động. Đọc bản ghi trong khi xem, hoặc xem lại sau đó, biến cùng một video thành một trải nghiệm học tập phong phú hơn nhiều.

Nghiên cứu đã chứng minh điều này: Người học tích cực ghi nhớ nhiều hơn đáng kể theo thời gian. Theo các nghiên cứu về khả năng ghi nhớ, người học tích cực ghi nhớ tới 93,5% thông tin sau 1 tháng, so với 79% đối với người học thụ động – một khoảng cách ngày càng lớn theo thời gian.

Lần tới khi bạn mở video trên YouTube để học hỏi điều gì đó, hãy thử xem bản chép lời trước. Bạn có thể sẽ ngạc nhiên khi thấy mình học được nhiều hơn thế nào đấy.

Hãy sử dụng AI một cách có đạo đức và hiệu quả!

Có nhiều điều cần cân nhắc xung quanh đạo đức của AI khi bạn làm bài tập của mình. Thật dễ dàng để bước vào một số thách thức về đạo đức khi bạn bắt đầu sử dụng AI cho bài tập của mình.

• Một khía cạnh là về độ tin cậy và chất lượng của các nguồn mà bạn đang sử dụng. AI sẽ sử dụng mọi nguồn mà nó có quyền truy cập để trả lời một câu hỏi. Đôi khi những nguồn này có thể cũ, không liên quan và không phải là những nguồn mà giảng viên khuyến nghị bạn sử dụng. Nếu bạn tìm thấy thông tin mình yêu cầu từ AI, thì điều cần thiết là phải tham khảo công cụ AI mà bạn đã sử dụng. Tham khảo nội dung do AI tạo ra được coi là đạo văn. Điều này cho người đọc thấy bạn đang cố gắng coi bài viết của AI là của riêng bạn. Tham khảo công cụ AI có thể dẫn đến hành vi gian lận trong học thuật.
• Một cân nhắc về mặt đạo đức khác là AI có thể trình bày thông tin không chính xác do lượng dữ liệu khổng lồ mà nó xử lý. Thuật toán tạo ra câu trả lời trung bình cho một prompt. Phản hồi của AI có thể bỏ qua các quan điểm quan trọng về một chủ đề và tạo ra sự thiên vị trong nội dung mà nó tạo ra. Sự thiên vị này có thể loại trừ một số nhóm hoặc quan điểm không phải là chính thống hoặc mới.
• Điều quan trọng là phải đánh giá các công cụ AI mà bạn sử dụng, vì chúng có thể xâm phạm quyền riêng tư và bảo mật của bạn. Các công cụ AI sử dụng nội dung của bạn để đào tạo máy móc của chúng, do đó, nội dung đó không được bảo mật hoặc an toàn tuyệt đối.