AI Agents đang thay đổi ngành báo chí như thế nào?

Trong khoảng một tháng rưỡi gần đây, tôi đã thử sử dụng Claude Cowork gần như mỗi ngày. Và cũng không ngẫu nhiên, đây là khoảng thời gian tôi làm việc hiệu quả nhất từ trước đến nay. Việc chuyển sang cách làm việc cùng AI agent là một thay đổi rất lớn — đến mức bạn khó có thể hiểu được nếu chưa trực tiếp trải nghiệm.

Lấy một ví dụ đơn giản. Tôi có công việc phụ là bán các khóa học trực tuyến, trong đó email marketing là một phần quan trọng để quảng bá sản phẩm. Nhưng phần lớn công việc này mang tính lặp lại: phân nhóm danh sách email, tạo template, viết nội dung tương tự nhau, rồi lên lịch gửi trong phần mềm email marketing.

Giờ đây, tôi gần như không cần đụng vào quy trình nhàm chán đó nữa. Claude Cowork làm tất cả thay tôi. Khi có AI agent, bạn chỉ cần nói ba từ đơn giản: “Hãy làm đi”. AI không chỉ viết email mà còn tự đưa vào hệ thống chiến dịch, chọn đúng đối tượng, thiết lập thông số, sau đó gửi thông báo để kiểm tra trước khi lên lịch gửi.

Khi bắt đầu làm việc với AI agent, bạn sẽ thấy danh sách công việc của mình được xử lý nhanh hơn đáng kể.

Từ “làm việc” sang “chỉ đạo công việc”

Điều này không chỉ giúp làm việc nhanh hơn, mà còn thay đổi bản chất công việc. Trọng tâm chuyển từ việc xử lý từng nhiệm vụ sang việc tập trung vào kết quả. Bạn giao việc cho một đội “nhân viên kỹ thuật số”, sau đó kiểm tra lại những gì họ đã làm.

Nói cách khác, bạn trở thành “CEO của chính công việc của mình”.

Vậy điều gì xảy ra khi phòng tin tức bắt đầu làm việc theo cách này?

Trong 30 năm qua, phóng viên và biên tập viên phải học cách sử dụng rất nhiều hệ thống khác nhau: phần mềm quản lý dự án, CMS để xuất bản, plugin SEO, nền tảng quản lý mạng xã hội… danh sách này ngày càng dài. Khi có AI agent, nhà báo có thể giao cho AI xử lý tất cả những việc đó và tập trung vào phần công việc mang tính con người hơn như điều tra và biên tập.

Mọi thứ trở nên nhạy cảm hơn khi AI bắt đầu tham gia vào quá trình viết bài. Điều này gần đây đã gây tranh cãi khi tờ The Plain Dealer — một tờ báo lớn tại Cleveland (Hoa Kỳ) — sử dụng AI agent để viết bài dựa trên ghi chú của phóng viên.

Các bài viết vẫn được chỉnh sửa và phóng viên vẫn là người quyết định cuối cùng, nhưng cách làm này đặt ra nhiều câu hỏi về việc làm, kỹ năng và lộ trình nghề nghiệp.

Ngay cả khi không xét riêng trường hợp này, việc AI agent đảm nhiệm phần lớn quy trình sản xuất và phân phối nội dung dường như là điều không thể tránh khỏi. Từ quản lý mạng xã hội, SEO, đến việc thiết lập các trường thông tin trong CMS — tất cả đều là những nhiệm vụ phù hợp với AI.

Điều này đồng nghĩa với việc một số vai trò công việc sẽ dần biến mất.

AI đang làm thay đổi giá trị nội dung

Trong nhiều năm qua, khi nền tảng tìm kiếm và mạng xã hội trở thành nguồn truy cập chính, các tòa soạn đã xây dựng quy trình xoay quanh các xu hướng. Nhiều vai trò xuất hiện với nhiệm vụ viết bài theo xu hướng, đăng nhanh nội dung để tối đa hóa lượt click.

Những công việc này chủ yếu dựa vào công thức có sẵn, tối ưu cho thuật toán và chạy theo xu hướng. Trong bối cảnh AI có thể làm những việc đó nhanh hơn con người, giá trị của những nội dung kiểu này sẽ giảm mạnh.

Và đây cũng là lý do AI có thể mang lại tác động tích cực cho báo chí. AI sẽ loại bỏ những công việc có thể tự động hóa, để lại những phần quan trọng hơn như tìm kiếm thông tin mới, đưa ra góc nhìn và phân tích.

Nếu xây dựng một trang tin tức ưu tiên AI từ đầu, các vai trò sẽ tập trung vào những công việc mà chỉ con người mới làm tốt. Điều đó bao gồm xây dựng mối quan hệ với nguồn tin, thực hiện điều tra độc quyền, xác định câu chuyện quan trọng và kể chuyện theo cách hấp dẫn.

Nghe có vẻ lý tưởng, nhưng thực tế là khi AI xử lý phần lớn công việc, số lượng nhân sự có thể giảm. Các tổ chức sẽ nhỏ hơn, lộ trình nghề nghiệp cũng thay đổi, dù công việc có thể trở nên ý nghĩa hơn.

Thách thức hiện tại: quyền truy cập và bảo mật

Hiện tại, một hạn chế lớn là quyền truy cập. Các công cụ như Claude Cowork chỉ thực sự mạnh khi có thể truy cập vào hệ thống như email, CMS, dữ liệu phân tích hoặc tài liệu nội bộ.

Nhưng việc cấp quyền cho AI cũng làm dấy lên lo ngại về bảo mật và trách nhiệm. Vì vậy, nhiều tổ chức vẫn chỉ cho AI thực hiện các nhiệm vụ nhỏ hoặc chỉ đọc dữ liệu.

Tuy nhiên, điều này có thể chỉ là tạm thời. Khi các cơ chế bảo vệ tốt hơn và mọi người quen với AI hơn, phạm vi hoạt động của AI agent sẽ mở rộng. Khi điều đó xảy ra, báo chí không mất đi vai trò của mình. Ngược lại, vai trò này trở nên rõ ràng hơn.

Một trang tin tức ưu tiên AI không có nghĩa là ít tính con người hơn. Thực tế, nó có thể còn nhân văn hơn. Khi máy móc xử lý công việc lặp lại, con người sẽ tập trung vào những phần quan trọng nhất: xây dựng niềm tin, tìm kiếm thông tin mới và giải thích chúng cho độc giả.

Điều đáng lo là sẽ có ít người làm công việc này hơn. Nhưng điều đáng hy vọng là bản thân công việc sẽ trở nên ý nghĩa hơn.