Tạo công cụ tính thuế TNCN 2026 bằng AI chỉ với một câu lệnh

Vài năm trước, muốn có một công cụ tính thuế thu nhập cá nhân, bạn phải biết HTML, CSS và JavaScript, hoặc nhờ lập trình viên. Bây giờ chỉ cần mô tả bằng tiếng Việt, AI sẽ viết mã và dựng giao diện cho bạn. Cách làm này được gọi là Vibe Coding.

Trong bài này, bạn sẽ dùng Claude để tạo ứng dụng tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại Việt Nam theo quy định áp dụng từ năm 2026. Bạn không cần cài phần mềm lập trình nào. Các bước bên dưới làm được cả trên điện thoại, và bạn sẽ có sẵn prompt mẫu để copy.

Vibe Coding là gì?

Vibe Coding là cách xây dựng phần mềm bằng ngôn ngữ tự nhiên. Bạn nêu mục tiêu, giao diện và chức năng mong muốn. AI viết mã, còn bạn thử kết quả, nhận xét rồi yêu cầu chỉnh sửa. Bạn quan tâm đến ý tưởng và trải nghiệm hơn là cú pháp lệnh.

Cách này phù hợp với các công cụ nhỏ như máy tính, biểu mẫu, trang giới thiệu hay bảng theo dõi chi tiêu. Với hệ thống lớn, bạn vẫn cần người có chuyên môn kiểm tra kỹ lưỡng.

Ứng dụng tính thuế TNCN sẽ làm được gì?

Ứng dụng demo có ba ô nhập liệu:

• Tổng thu nhập tháng
• Số người phụ thuộc
• Các khoản đóng bảo hiểm (BHXH, BHYT, BHTN)

Sau khi bấm “Tính toán”, ứng dụng hiển thị thu nhập chịu thuế, bậc thuế áp dụng và số thuế phải nộp mỗi tháng. Giao diện dạng thẻ (card) hiện đại và co giãn tốt trên điện thoại. Toàn bộ nằm trong một file HTML duy nhất, dùng Tailwind CSS và JavaScript thuần, nên mở bằng trình duyệt nào cũng chạy.

Kiến thức nhanh về thuế TNCN từ năm 2026

Trước khi kiểm tra kết quả, bạn nên nắm các con số nền tảng. Theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 và Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được tính như sau từ kỳ tính thuế 2026:

• Giảm trừ bản thân: 15,5 triệu đồng/tháng.
• Giảm trừ mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.
• Biểu thuế lũy tiến 5 bậc: 5% (đến 10 triệu), 10% (trên 10 đến 30 triệu), 20% (trên 30 đến 60 triệu), 30% (trên 60 đến 100 triệu), 35% (trên 100 triệu).
• Bảo hiểm bắt buộc: người lao động đóng 10,5% (8% BHXH, 1,5% BHYT, 1% BHTN) và khoản này được trừ trước khi tính thuế.

Công thức rút gọn:

Thu nhập tính thuế = Tổng thu nhập − Bảo hiểm − Giảm trừ bản thân − (Số người phụ thuộc × 6,2 triệu)

Nếu kết quả bằng hoặc nhỏ hơn 0, bạn không phải nộp thuế. Nếu lớn hơn 0, thuế được tính lũy tiến theo từng phần thu nhập rơi vào mỗi bậc.

Hướng dẫn từng bước tạo công cụ tính thuế bằng Claude

Bước 1: Mở Claude và nhập prompt

Truy cập claude.ai và đăng nhập, gói miễn phí là đủ cho demo này, tại khung chat mới, dán prompt sau rồi gửi:

Hãy tạo một ứng dụng web đơn giản bằng HTML, Tailwind CSS và Vanilla JavaScript để tính thuế thu nhập cá nhân tại Việt Nam.

Giao diện dạng thẻ (card) hiện đại, có các ô input bao gồm: Tổng thu nhập tháng, Số người phụ thuộc, Các khoản đóng bảo hiểm. Khi bấm nút 'Tính toán' bạn sẽ thấy hiển thị chi tiết các thông tin như: thu nhập chịu thuế, bậc thuế áp dụng, và số tiền thuế phải nộp hàng tháng. Thiết kế responsive, thân thiện trên di động.

Mẹo viết prompt đó là bạn hãy nêu rõ công nghệ (HTML, Tailwind, Vanilla JS), các ô nhập, kết quả cần hiển thị và yêu cầu giao diện. Prompt càng cụ thể thì AI càng ít phải đoán ý bạn.

Bước 2: Chờ Claude tạo ứng dụng

Claude sẽ tra cứu thông tin về quy định thuế rồi tạo một Artifact. Đây là khung xem trước ở bên phải màn hình, nơi bạn dùng thử ứng dụng ngay trong cuộc trò chuyện. Khi Claude báo đã tạo xong, bạn có thể thao tác trực tiếp.

Dù Claude đã tra cứu, hãy tự đối chiếu con số với văn bản pháp luật hoặc thông báo của cơ quan thuế.

Bước 3: Nhập dữ liệu và kiểm tra ô người phụ thuộc

Bạn sẽ thấy ba thành phần chính:

1. Ô Tổng thu nhập tháng có định dạng tiền Việt (dấu chấm phân cách hàng nghìn).
2. Ô Số người phụ thuộc có nút + và − để tăng giảm.
3. Ô Các khoản đóng bảo hiểm, kèm nhãn “Tự tính 10,5%”. Nếu để trống, ứng dụng tự lấy 10,5% thu nhập. Bạn cũng có thể nhập số thực tế.

Hãy thử đổi số người phụ thuộc và xem các ô phản hồi ra sao.

Bước 4: Nhập số liệu mẫu và bấm “Tính toán”

Bạn có thể nhập số liệu của chính mình. Để kiểm tra độ chính xác, hãy thử bộ số sau và so với kết quả tay:

• Tổng thu nhập: 35.000.000 đ
• Người phụ thuộc: 1
• Bảo hiểm: 3.675.000 đ (10,5% thu nhập)

Tính tay: 35.000.000 − 3.675.000 − 15.500.000 − 6.200.000 = 9.625.000 đ thu nhập tính thuế, nằm trọn ở bậc 1 (5%), nên thuế phải nộp là 481.250 đ/tháng. Nếu ứng dụng ra đúng số này, logic tính toán đã chuẩn.

Hãy thử thêm các trường hợp biên như thu nhập thấp (thuế bằng 0), thu nhập cao (nhiều bậc) và nhiều người phụ thuộc.

Bước 5: Đọc bảng kết quả chi tiết

Cuộn xuống để xem phần chi tiết gồm các khoản giảm trừ, thu nhập tính thuế, bảng từng bậc thuế với thuế suất, và thu nhập thực nhận sau thuế và bảo hiểm. Khi thu nhập tính thuế bằng 0, ứng dụng thông báo bạn không phải nộp thuế TNCN.

Nếu muốn thêm tính năng, hãy nhắn tiếp cho Claude, ví dụ: “Thêm nút xóa dữ liệu”, “Thêm so sánh với biểu thuế cũ” hoặc “Đổi sang giao diện sáng”. Đây chính là tinh thần của vibe coding: mô tả thứ bạn muốn và để AI cập nhật.

Bước 6: Xuất ứng dụng ra file HTML

Muốn dùng ứng dụng ngoài Claude, hãy bấm nút Export ở góc trên bên phải khung xem trước. Menu hiện ba lựa chọn: HTML, Markdown và PDF. Chọn HTML rồi bấm biểu tượng tải xuống bên cạnh.

Lưu ý rằng gói miễn phí có thể không hỗ trợ chia sẻ liên kết, nhưng bạn vẫn xuất bản sao về máy được.

Bước 7: Tìm file trong máy tính

Mở thư mục Tải xuống, bạn sẽ thấy một file HTML dung lượng chỉ vài chục KB. Hãy đổi tên cho dễ nhớ, chẳng hạn index.html, và đặt vào thư mục riêng để quản lý hoặc để luôn ngoài màn hình Desktop để chọn nhanh nếu sử dụng hàng ngày.

Bước 8: Mở bằng trình duyệt để dùng

Nhấp đúp vào file để mở bằng Chrome, Edge hoặc Firefox. Ứng dụng chạy độc lập, không cần cài đặt. Vì Tailwind được nạp qua CDN, máy cần có Internet ở lần mở đầu để giao diện hiển thị đầy đủ. Bạn cũng có thể gửi file này cho đồng nghiệp hoặc tải lên hosting tĩnh để chia sẻ.

Bước 9: Xem mã nguồn bằng một câu lệnh

Muốn đọc hoặc chỉnh mã, hãy gõ vào khung chat một câu như:

Chuyển thành dạng code đi

Claude sẽ xuất toàn bộ mã nguồn thành một file duy nhất chứa HTML, Tailwind (qua CDN) và JavaScript. Bấm biểu tượng </> ở góc trên khung bên phải để chuyển giữa chế độ xem trước và chế độ xem mã, rồi dùng nút Copy để sao chép.

Theo hướng dẫn của Claude, các hằng số như mức giảm trừ bản thân, giảm trừ người phụ thuộc và bảng bậc thuế nằm ở đầu phần <script>. Khi luật thay đổi, bạn chỉ cần sửa các giá trị ở đó.

Lưu ý quan trọng khi vibe coding

1. Luôn kiểm chứng kết quả: AI có thể sai số liệu hoặc hiểu sai quy định. Với công cụ liên quan đến tiền bạc, hãy đối chiếu với văn bản chính thức hoặc hỏi kế toán, cơ quan thuế.
2. Không đưa thông tin nhạy cảm vào prompt hoặc code: Tuyệt đối không dán API key, mật khẩu, chuỗi kết nối cơ sở dữ liệu hay dữ liệu cá nhân. Nếu cần, hãy dùng chuỗi giữ chỗ như YOUR_API_KEY_HERE.
3. Công cụ chỉ mang tính tham khảo: Demo này dành cho thu nhập tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú. Nó chưa xử lý các trường hợp riêng như thu nhập vãng lai, thu nhập khác, hay các khoản được miễn thuế. Về hiệu lực, hãy xem chi tiết thời điểm áp dụng từng nội dung trong Luật và văn bản hướng dẫn.
4. Chia nhỏ yêu cầu khi cần: Hãy làm bản cơ bản trước, rồi thêm từng tính năng qua các lượt chat sau. Cách này dễ kiểm soát lỗi hơn so với một prompt quá dài.

Kết luận

Chỉ với một prompt và khoảng vài phút, bạn đã có một ứng dụng tính thuế TNCN chạy được, giao diện hiện đại, dùng trên cả máy tính và điện thoại. Bạn cũng biết cách xuất file HTML, mở offline và yêu cầu Claude trích mã nguồn để chỉnh sửa. Đây là cách dễ nhất để bắt đầu với vibe coding.

Hãy thử đổi prompt để tạo công cụ tính lãi vay, chia hóa đơn hay tính BMI. Nếu bạn muốn học tiếp, hãy theo dõi các bài hướng dẫn AI và lập trình tiếp theo của chúng tôi.