gpt-oss là gì?

OpenAI một lần nữa quay trở lại với các mô hình AI mã nguồn mở. Nhà phát triển ChatGPT đã phát hành thêm hai mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) theo giấy phép mở lần đầu tiên kể từ GPT-2 năm 2019. Cách đặt tên khá khó hiểu, nhưng lần này có thể bỏ qua vì gpt-oss-120b và gpt-oss-20b là những mô hình vô cùng thú vị.

gpt-oss là gì?

gpt-oss là một họ các mô hình AI mở, được phát hành theo giấy phép Apache 2.0 cho phép sử dụng tự do. Chúng là các mô hình suy luận tiên tiến mà bất kỳ ai cũng có thể tải xuống, tinh chỉnh và sử dụng cho hầu hết mọi mục đích - mặc dù OpenAI đã thực hiện các bước để hạn chế cách chúng có thể được sử dụng cho mục đích xấu hoặc để tạo ra thông tin có hại.

Đây là một bước tiến lớn vì kể từ năm 2019, tất cả các mô hình GPT và o-series đều là độc quyền. Với gpt-oss, OpenAI đã vén bức màn bí mật.

Cũng cần lưu ý rằng gpt-oss-120b và gpt-oss-20b là các mô hình mở có hiệu suất cao nhất từ ​​những phòng thí nghiệm AI của Bắc Mỹ và Châu Âu. Đối với những người lo ngại về cách các mô hình của Trung Quốc được huấn luyện và sự kiểm duyệt vốn có trong dữ liệu huấn luyện của chúng, điều này làm cho những mô hình mới nhất của OpenAI thậm chí còn quan trọng hơn.

gpt-oss-120b và gpt-oss-20b

gpt-oss-120b và gpt-oss-20b là hai mô hình đầu tiên trong dòng sản phẩm này, và ngoài việc chúng không phải là sản phẩm độc quyền như các mô hình khác của OpenAI, chúng trông khá giống với phần còn lại:

• Cả hai mô hình đều sử dụng kiến ​​trúc Mixture-of-Experts. Mô hình lớn hơn, gpt-oss-120b, có tổng cộng 117 tỷ tham số trên 128 mạng con (expert), 5,1 tỷ tham số còn lại sẽ được kích hoạt tại một thời điểm nào đó. Mô hình nhỏ hơn, gpt-oss-20b, có 21 tỷ tham số trên 32 mạng con (expert), 3,6 tỷ tham số còn lại sẽ được kích hoạt tại một thời điểm nào đó.
• Cả hai mô hình đều là mô hình suy luận, vì vậy chúng có khả năng sử dụng suy luận chuỗi tư duy (CoT) để giải quyết các vấn đề phức tạp. Chúng có 3 cấp độ suy luận: Thấp, Trung bình và Cao.
• Cả hai mô hình đều là LLM (Learning Language Module), không phải mô hình đa phương thức lớn (LMM), vì vậy chúng chỉ hỗ trợ văn bản - không hỗ trợ âm thanh, hình ảnh hoặc bất kỳ phương thức nào khác.
• Cả hai mô hình đều hỗ trợ độ dài ngữ cảnh là 128k token.
• Cả hai mô hình đều có khả năng sử dụng công cụ, vì vậy chúng có thể được sử dụng để duyệt web, viết code và làm việc trong các hệ thống agentic.

Hai mô hình chủ yếu được huấn luyện trên văn bản tiếng Anh tập trung vào nội dung STEM, lập trình và kiến ​​thức tổng quát. Dữ liệu liên quan đến các mối đe dọa hóa học, sinh học, phóng xạ và hạt nhân (CBRN) đã được lọc bỏ để đảm bảo an toàn tối đa.

Ngoài việc lọc dữ liệu huấn luyện, OpenAI đã huấn luyện lại các mô hình bằng cách sử dụng căn chỉnh có chủ đích và hệ thống phân cấp hướng dẫn để chúng từ chối trả lời những prompt không an toàn và hạn chế rủi ro bị chèn mã độc vào prompt. Đây là những kỹ thuật tương tự mà OpenAI sử dụng để đảm bảo an toàn cho các mô hình độc quyền của mình.

gpt-oss tốt đến mức nào?

Các mô hình ngôn ngữ mở đang có một thời điểm bùng nổ. Đặc biệt, các phòng nghiên cứu của Trung Quốc như DeepSeek, Qwen, Moonshot và Z.ai đang phát hành các mô hình mở có tính cạnh tranh đáng kinh ngạc. Mặc dù các mô hình độc quyền tốt nhất vẫn vượt trội hơn các mô hình mã nguồn mở tốt nhất, nhưng khoảng cách đã thu hẹp đáng kể. Vậy gpt-oss-120b và gpt-oss-20b nằm ở vị trí nào trong bảng xếp hạng?

OpenAI tuyên bố rằng gpt-oss-120b cung cấp hiệu năng tương tự như o4-mini và gpt-oss-20b cung cấp hiệu năng tương tự như o3-mini trên các bài kiểm tra hiệu năng chính, và những phân tích độc lập phần lớn ủng hộ điều này. Nói cách khác, chúng thực sự là những mô hình suy luận hiện đại rất tốt.

Nhưng phân tích này bỏ sót một chi tiết quan trọng.

Hiện tại, gpt-oss-120b là mô hình thông minh nhất có thể chạy trên một card đồ họa NVIDIA H100 duy nhất, và gpt-oss-20b là mô hình thông minh nhất có thể chạy trên GPU dành cho người tiêu dùng (hoặc thậm chí là laptop chỉ với 16GB RAM). Các mô hình này không được tối ưu hóa cho hiệu năng thô, mà thay vào đó được thiết kế để cực kỳ thông minh so với số lượng tham số và mạng con của chúng.

Ví dụ, DeepSeek R1 có hiệu năng vượt trội hơn gpt-oss-120b, nhưng nó có tổng cộng 671 tỷ tham số và 37 tỷ tham số active (so với 117 tỷ tham số và 5,1 tỷ tham số active), khiến nó tiêu tốn bộ nhớ gấp hơn 10 lần. Bạn phải thực sự muốn từng chút hiệu năng bổ sung thì chi phí bổ sung mới đáng giá.

Trong khi không gian mô hình ngôn ngữ mở đang phát triển nhanh chóng, có thể khẳng định rằng cả gpt-oss-120b và gpt-oss-20b đều là những mô hình hiệu năng cao, hiện đại với hiệu quả vượt trội. Nếu OpenAI tiếp tục hỗ trợ chúng hoặc phát hành thêm các mô hình trong họ gpt-oss, chúng có khả năng vẫn sẽ phù hợp trong tương lai gần.

Cách sử dụng gpt-oss-120b và gpt-oss-20b

Giống như hầu hết các mô hình mã nguồn mở, bạn có thể tải xuống gpt-oss-120b và gpt-oss-20b từ Hugging Face ngay bây giờ. Trong khi gpt-oss-120b yêu cầu GPU cấp máy chủ để chạy, bạn có thể chạy gpt-oss-20b trên nhiều máy MacBook hiện đại.

OpenAI cũng đã hợp tác với các nhà cung cấp suy luận như Azure, vLLM, Ollama, LM Studio, AWS, Fireworks, Databricks, Vercel và OpenRouter để cung cấp gpt-oss-120b và gpt-oss-20b cho những nhà phát triển. Họ cung cấp hai mô hình này dưới dạng API với nhiều mức giá khác nhau và một loạt các tính năng phù hợp với những nhu cầu ứng dụng khác nhau.

Việc sử dụng nhà cung cấp như OpenRouter kết hợp với Zapier cho phép bạn kết nối gpt-oss trực tiếp với tất cả các ứng dụng khác mà bạn sử dụng tại nơi làm việc. Ví dụ, với tích hợp OpenRouter của Zapier, bạn có thể đưa gpt-oss vào tất cả các quy trình làm việc của mình và xây dựng những hệ thống tự động hóa hoàn toàn, được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo. Tạo phản hồi trong OpenRouter dựa trên các hàng được cập nhật trong bảng tính, phản hồi biểu mẫu, cuộc hội thoại chatbot hoặc bất kỳ nguồn nào khác, sau đó gửi phản hồi đến bất cứ nơi nào bạn cần. 

Là các mô hình trọng số mở, gpt-oss-120b và gpt-oss-20b có thể được tinh chỉnh cho những mục đích cụ thể. Điều này có thể thực hiện bằng cách tự tải xuống các mô hình hoặc sử dụng nhà cung cấp suy luận của bên thứ ba.

OpenAI lại một lần nữa mở rộng AI

Mặc dù tên gọi là vậy, OpenAI phần lớn hoạt động khép kín trong năm năm qua. Mặc dù họ đã tạo ra một số mô hình mạnh mẽ nhất hiện có, nhưng họ lại giữ kín cách thức thực hiện. gpt-oss-120b và gpt-oss-20b đã thay đổi điều đó.

Nếu bạn quan tâm đến AI, có rất nhiều điều có thể học hỏi từ thông tin có sẵn trong bản phát hành gpt-oss-120b và gpt-oss-20b. Ví dụ, thật thú vị khi hai mô hình này sử dụng rất ít tham số hoạt động. Sự khác biệt về hiệu suất giữa hai mô hình là do số lượng chuyên gia và tổng số tham số, chứ không phải số lượng tham số hoạt động. Điều này có ảnh hưởng đến cách các phòng nghiên cứu AI khác phát triển mô hình của họ không? Chắc chắn là có.

Tự động hóa các mô hình OpenAI với Zapier

Với Zapier, các doanh nghiệp có thể vượt qua giai đoạn thử nghiệm các mô hình AI và bắt đầu vận hành chúng. Zapier hoạt động như một lớp điều phối - kích hoạt các mô hình từ những ứng dụng kinh doanh, định tuyến đầu ra đến đúng nhóm hoặc hệ thống và kết nối chúng với các công cụ AI khác.

Điều này giúp dễ dàng xây dựng các quy trình làm việc tự động, được hỗ trợ bởi AI và có khả năng mở rộng. AI tích hợp của Zapier được hỗ trợ bởi GPT, và bạn cũng có thể kết nối trực tiếp với ChatGPT. Bạn có thể sử dụng OpenAI để tóm tắt nghiên cứu và đẩy thông tin chi tiết vào CRM của mình, hoặc sử dụng các mô hình OpenAI để soạn thảo các thông tin liên lạc với khách hàng, sau đó được xem xét và gửi tự động. Với sự kết hợp giữa AI và tự động hóa, bạn có được sự linh hoạt để đổi mới nhanh chóng mà không làm ảnh hưởng đến quản trị doanh nghiệp.