Google sẽ thay đổi Search, Maps và AI Agent như thế nào trong kỷ nguyên AI?

Ô tìm kiếm (search box) tưởng chừng đơn giản có thể sẽ trở thành một trong những chiến trường quan trọng nhất của kỷ nguyên AI. Trong nhiều năm qua, công cụ tìm kiếm chủ yếu giúp con người truy xuất thông tin. Nhưng giờ đây, AI đang thay đổi hoàn toàn vai trò đó khi biến Search thành một hệ thống có khả năng hiểu ý định người dùng, suy luận qua những yêu cầu phức tạp và thậm chí thực hiện hành động thay chúng ta. Google đang là một trong những cái tên dẫn đầu xu hướng này khi tích hợp AI sâu vào Search, Maps, quảng cáo và cả quy trình phát triển sản phẩm nội bộ.

Trong một cuộc trò chuyện gần đây với Nick Fox, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách mảng Knowledge & Information Products của Google trên podcast Future of Business and Technology, ông đã chia sẻ khá rõ cách Google nhìn nhận làn sóng AI. Điều đáng chú ý là Google không xem AI chỉ như một tính năng bổ sung cho các sản phẩm hiện có, mà coi đây là nền tảng để xây dựng thế hệ sản phẩm tiếp theo.

Search đang học cách hiểu đúng câu hỏi của người dùng

Theo Nick Fox, thay đổi lớn nhất mà AI mang lại cho Search là giúp người dùng có thể đặt những câu hỏi mà trước đây họ thậm chí không biết phải diễn đạt như thế nào.

Trong mô hình tìm kiếm truyền thống, người dùng thường phải chuyển nhu cầu thực tế thành một vài từ khóa ngắn gọn để công cụ tìm kiếm hiểu được. Điều này đồng nghĩa với việc con người phải suy nghĩ theo cách mà máy tính có thể xử lý. Với AI, tham vọng của Google là đảo ngược quá trình này: máy tính sẽ làm phần việc khó hơn để người dùng chỉ cần diễn đạt đúng điều mình muốn.

Fox lấy ví dụ về việc tìm mua thẻ nhớ. Thay vì chỉ gõ "memory card", ông yêu cầu AI tìm loại thẻ nhớ phù hợp cho một mẫu router cụ thể và mục đích sử dụng xác định. AI Mode có thể hiểu toàn bộ ngữ cảnh, phân tích yêu cầu kỹ thuật rồi đưa ra kết quả phù hợp hơn rất nhiều.

Đó cũng là hướng phát triển của Search trong tương lai. Thay vì buộc người dùng phải tự sàng lọc hàng chục liên kết, AI sẽ cố gắng đưa ra câu trả lời tốt nhất ngay từ đầu, đồng thời bổ sung đầy đủ bối cảnh để kết quả thực sự hữu ích.

Điều đó không có nghĩa Google muốn biến Search thành một chatbot. Fox nhấn mạnh rằng người dùng không nên phải lựa chọn giữa chatbot và công cụ tìm kiếm. Chiến lược của Google là kết hợp khả năng suy luận, tóm tắt và truy xuất kết quả web vào cùng một trải nghiệm thống nhất thay vì tách thành nhiều chế độ riêng biệt.

Theo góc nhìn của tôi, đây có lẽ là cuộc cạnh tranh AI quan trọng nhất hiện nay. Hàng tỷ người vẫn sử dụng Google Search như cánh cổng dẫn tới Internet, thương mại điện tử, truyền thông và vô số quyết định hàng ngày. Nếu Google có thể tái định nghĩa cánh cổng này mà vẫn giữ được trải nghiệm quen thuộc, đây sẽ là một bước chuyển mình vô cùng lớn.

AI Search sẽ tác động thế nào tới website và quảng cáo?

Một trong những câu hỏi lớn nhất hiện nay là điều gì sẽ xảy ra với web mở nếu AI trả lời trực tiếp mọi câu hỏi. Khi người dùng không còn cần nhấp vào website, các nhà xuất bản, người sáng tạo nội dung hay báo chí sẽ tồn tại ra sao?

Nick Fox tỏ ra khá lạc quan. Ông tin rằng người dùng vẫn muốn đọc những nội dung chuyên sâu khi thực sự quan tâm tới một chủ đề. AI có thể giúp họ định hướng ban đầu, nhưng những bài phân tích chi tiết, báo cáo gốc hay các góc nhìn chuyên môn vẫn có giá trị riêng.

Quan điểm này khá hợp lý. Internet sẽ không biến mất, nhưng vai trò của từng loại nội dung sẽ thay đổi. Những bài viết chỉ nhằm tối ưu SEO hoặc thu hút lượt nhấp sẽ ngày càng khó cạnh tranh, trong khi nội dung có chuyên môn, góc nhìn riêng và chiều sâu sẽ có nhiều cơ hội phát triển hơn.

Quảng cáo cũng là một bài toán lớn. Phần lớn doanh thu của Google đến từ quảng cáo dựa trên ý định tìm kiếm. Khi Search ngày càng mang tính hội thoại, mô hình này cũng buộc phải thay đổi.

Fox khẳng định quảng cáo vẫn sẽ được đánh dấu rõ ràng và tách biệt với câu trả lời tự nhiên của AI. Đồng thời, ông cho rằng quảng cáo chỉ thực sự hiệu quả khi chúng liên quan trực tiếp tới nhu cầu của người dùng.

Đây là điểm rất quan trọng. Trong thời đại AI, người dùng sẽ khó chấp nhận những trải nghiệm mang tính thao túng hoặc quảng cáo được ngụy trang thành câu trả lời. Nếu Google cân bằng tốt giữa AI và quảng cáo, trải nghiệm tìm kiếm có thể trở nên hữu ích hơn. Ngược lại, chỉ cần đánh mất niềm tin, người dùng hoàn toàn có thể chuyển sang những nền tảng AI khác.

Search sẽ không chỉ trả lời mà còn hành động thay người dùng

Bước tiến tiếp theo của Search không còn là trả lời câu hỏi mà là trực tiếp thực hiện công việc. Chẳng hạn, thay vì phải truy cập từng nền tảng như OpenTable hay Yelp để tìm chỗ đặt bàn, người dùng chỉ cần thực hiện một truy vấn duy nhất và Google sẽ tổng hợp toàn bộ thời gian còn trống từ nhiều dịch vụ khác nhau. Chính ông cũng đã sử dụng tính năng này để tìm được một nhà hàng sushi còn bàn vào tối thứ Sáu mà trước đó chưa từng nghĩ đến.

Đây là dấu hiệu cho thấy AI đang chuyển từ hệ thống "biết thông tin" sang hệ thống "giúp hoàn thành công việc". Tuy nhiên, có một điểm rất đáng chú ý: giới hạn của AI không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở mong muốn của người dùng.

Con người thích sự tiện lợi nhưng vẫn muốn giữ quyền quyết định. Họ có thể hài lòng khi AI giúp so sánh lựa chọn hoặc thu hẹp danh sách, nhưng chưa chắc muốn AI tự ý chi tiền, đặt kỳ nghỉ hay đưa ra các quyết định cá nhân quan trọng. Theo Fox, ông không tin vào một thế giới mà mọi thứ đều được AI tự động xử lý hoàn toàn, bởi con người vẫn muốn giữ quyền kiểm soát cuộc sống của mình.

Đó có lẽ sẽ là yếu tố quyết định thành công của các AI Agent trong tương lai: hỗ trợ con người thay vì thay thế hoàn toàn họ.

Google Maps đang trở thành một trợ lý thông minh

Không chỉ Search, Google Maps cũng đang được AI tái định nghĩa.

Fox cho biết Google sử dụng AI để xử lý dữ liệu từ xe Street View, ảnh chụp trên không cùng nhiều nguồn khác nhằm tự động cập nhật bản đồ. AI có thể phát hiện đèn giao thông mới, doanh nghiệp đã đóng cửa hay những thay đổi ngoài thực địa nhanh hơn nhiều so với trước đây.

Song song với đó, Google cũng biến Maps thành một hệ thống có thể trò chuyện. Với tính năng Ask Maps, người dùng có thể đặt các câu hỏi rất cụ thể như tìm một nhà hàng phù hợp cho gia đình, có món taco tôm và đang mở cửa vào đúng thời điểm mong muốn.

Nghe qua có vẻ chỉ là một cải tiến nhỏ, nhưng thực tế đây là bước chuyển lớn. Maps không còn đơn thuần là ứng dụng chỉ đường mà đang trở thành một hệ thống hỗ trợ ra quyết định cho mọi hoạt động diễn ra trong thế giới thực.

Đây cũng có thể là một trong những lĩnh vực AI mang lại giá trị thiết thực nhất cho người dùng phổ thông trong vài năm tới, bởi phần lớn các quyết định hàng ngày đều mang tính địa phương, phụ thuộc vào thời gian và bối cảnh cụ thể.

AI cá nhân hóa sẽ là giao diện mới của Google

Một chủ đề rất đáng chú ý khác là khái niệm Personal Intelligence. Google muốn Search trở nên hữu ích hơn bằng cách tận dụng những dữ liệu mà người dùng vốn đã lưu trữ trong hệ sinh thái của mình như Gmail, Calendar, Photos hay Maps.

Fox kể lại một trải nghiệm khá thú vị. Khi đi trượt tuyết trong điều kiện ánh sáng yếu, ông hỏi AI nên dùng loại tròng kính nào cho kính bảo hộ. AI đã tìm lại email từ nhiều năm trước mà vợ ông gửi kèm hóa đơn mua chiếc kính đó, xác định chính xác hai loại tròng kính đi kèm, sau đó kết hợp với dự báo thời tiết của ngày hôm sau để đề xuất lựa chọn phù hợp nhất.

Theo Fox, trải nghiệm này mang lại cảm giác "gần như kỳ diệu". Đây cũng là lúc AI bắt đầu trở nên thực sự cá nhân. Tuy nhiên, đồng thời nó cũng đặt ra bài toán về quyền riêng tư.

Google cho biết dữ liệu không rời khỏi hệ sinh thái của hãng, người dùng phải chủ động đồng ý tham gia và AI luôn minh bạch về nguồn gốc thông tin mà nó sử dụng để đưa ra câu trả lời. Theo Fox, sự kết hợp giữa quyền đồng ý, tính bảo mật và khả năng giải thích sẽ là nền tảng để xây dựng niềm tin với người dùng.

AI cũng đang thay đổi cách Google phát triển sản phẩm

Không chỉ các sản phẩm dành cho người dùng, AI còn thay đổi cả cách Google làm phần mềm. Fox, người đã gắn bó với Google qua nhiều giai đoạn phát triển, mô tả lập trình với AI Agent là một "bước ngoặt lớn" và cho biết ông chưa từng thấy Google phát triển nhanh như hiện nay.

Các kỹ sư ngày càng đóng vai trò quản lý AI Agent thay vì trực tiếp viết toàn bộ mã nguồn. Product Manager có thể tự tạo nguyên mẫu sản phẩm hoạt động được thay vì chỉ viết tài liệu yêu cầu. Có những hệ thống AI chỉ mất một đêm để phân tích dữ liệu đánh giá của hàng chục ngôn ngữ và quốc gia, sau đó tạo báo cáo chi tiết về những khu vực mô hình còn hoạt động kém cùng nguyên nhân có thể xảy ra.

Điều này không chỉ có ý nghĩa với Google mà còn phản ánh xu hướng chung của ngành công nghệ: AI đang tham gia trực tiếp vào quá trình tạo ra thế hệ AI tiếp theo, hình thành một vòng lặp đổi mới ngày càng nhanh hơn.

Kỷ nguyên mới của Search đã bắt đầu

Nếu phải rút ra một kết luận từ cuộc trò chuyện này thì đó là Search trong tương lai sẽ mang tính hội thoại hơn, hiểu ngữ cảnh tốt hơn và ngày càng có khả năng hành động thay người dùng.

Ô tìm kiếm vẫn sẽ còn tồn tại, nhưng mọi thứ diễn ra sau khi người dùng nhập truy vấn đang thay đổi rất nhanh.

Tất nhiên, Google vẫn phải giải quyết nhiều bài toán khó: làm cho Search thông minh hơn nhưng không đánh mất niềm tin của người dùng; tiếp tục hỗ trợ hệ sinh thái web mở trong khi phải thích nghi với mô hình kinh doanh mới; cá nhân hóa AI mà không khiến người dùng cảm thấy bị theo dõi; đồng thời triển khai AI Agent theo cách hữu ích thay vì xâm phạm quyền kiểm soát của con người.

Áp lực cạnh tranh cũng chưa bao giờ lớn như hiện nay. Google không chỉ phải đối đầu với ChatGPT và Claude trong lĩnh vực tìm kiếm bằng AI hội thoại mà còn phải cạnh tranh với Grok, Meta AI cùng nhiều nền tảng AI khác đang tiếp cận người dùng ngay bên trong các mạng xã hội họ sử dụng hàng ngày.

Đây là một bài toán cân bằng cực kỳ khó. Tuy nhiên, nếu thành công, Google Search sẽ không còn đơn thuần là công cụ lập chỉ mục Internet mà sẽ trở thành một lớp trí tuệ thông minh giúp con người điều hướng thông tin, khám phá thế giới thực và hỗ trợ hoàn thành ngày càng nhiều công việc trong cuộc sống.