RAM chạm mốc 400 USD, GPU lên tới 3.700 USD: Thị trường PC đang bước vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng

Chủ đề “RAM-pocalypse” – cơn khủng hoảng giá RAM – đã bị nhắc tới quá nhiều. Đúng vậy, ai cũng biết RAM đang đắt đỏ đến mức vô lý. Nhưng đã bao giờ bạn thử nhìn xa hơn một chút, để hình dung toàn bộ thị trường PC sẽ trông như thế nào khi cuộc khủng hoảng này thực sự đi đến hồi kết?

Tôi đã nghĩ về điều đó, và có một điều gần như chắc chắn: bức tranh sắp tới sẽ rất xấu. Vụ sụp đổ này có thể trở thành một trong những cú crash nghiêm trọng nhất mà thị trường PC từng trải qua, và không chỉ RAM bị ảnh hưởng. Ngay cả những linh kiện tưởng như chẳng liên quan cũng có nguy cơ “dính đòn” nặng nề.

Nhìn vào bức tranh toàn cảnh

Giá RAM đã biến động dữ dội suốt nhiều tháng. Một kit 32GB DDR5 từng có giá khoảng 150–170 USD giờ đã vọt lên 350–400 USD, thậm chí còn cao hơn, trong khi nhiều mẫu liên tục cháy hàng. Nếu bạn đang có ý định nâng cấp RAM, lời khuyên thực tế nhất lúc này là… hãy tạm từ bỏ ý định đó trong ít nhất vài năm tới.

Tuy nhiên, giá RAM tăng không phải là hiện tượng đơn lẻ. Nhiều công cụ theo dõi thị trường và các nhà phân tích đều chỉ ra cùng một nguyên nhân gốc rễ: các nhà sản xuất bộ nhớ đang ưu tiên phục vụ nhu cầu máy chủ và AI, đặc biệt là HBM. Khi công suất bị giới hạn, phân khúc PC tiêu dùng trở thành nơi dễ “bóp” nhất, bởi biên lợi nhuận vốn đã mỏng. Trường hợp của Micron là ví dụ rõ ràng, khi hãng này dần đóng băng thương hiệu Crucial dành cho người dùng phổ thông để dồn nguồn lực cho mảng doanh nghiệp.

Điều đáng sợ không nằm ở chỗ RAM đang đắt đỏ hôm nay, mà là khả năng nó vẫn sẽ đắt trong vài tháng tới, thậm chí là một năm hay lâu hơn. Giá hợp đồng DRAM vẫn đang trên đà tăng. TrendForce dự báo giá DRAM truyền thống có thể tăng thêm 55–60% trong quý I/2026. Reuters cũng nhận định rằng nguồn cung khó có thể cải thiện trước năm 2027 hoặc 2028. Những cảnh báo này liên tục được lặp lại bởi nhiều nguồn trong ngành, cho thấy chúng ta vẫn chưa chạm tới “đáy” của cuộc khủng hoảng.

Và dù nghe thật khó chịu, đây mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.

Sau RAM, điều gì sẽ xảy ra?

Thị trường PC không lạ gì các cuộc khủng hoảng nguồn cung. Gần đây nhất là cuộc khan hiếm GPU năm 2021. Nhưng lần này có thể còn tệ hơn, bởi một lý do rất đơn giản: bạn không thể xây dựng một chiếc PC nếu không có RAM.

Về mặt lý thuyết, bạn vẫn có thể lắp một chiếc máy không cần card đồ họa rời. Nó sẽ không phải cỗ máy gaming, nhưng vẫn đủ dùng cho công việc cơ bản. RAM thì khác. Đây là linh kiện bắt buộc, kể cả với chiếc PC rẻ nhất. Lưu trữ cũng vậy, và NAND flash đang đi trên con đường rất giống DRAM, với giá tăng nhanh chóng.

Trong bối cảnh ổ cứng HDD gần như đã lỗi thời ngoài mục đích lưu trữ thuần túy, SSD đắt đỏ sẽ càng khiến vấn đề thêm trầm trọng. Khi thiếu RAM, số lượng PC mới được sản xuất sẽ giảm. Điều đó kéo theo việc bo mạch chủ, CPU, nguồn và hàng loạt linh kiện khác cũng tiêu thụ ít hơn. Ngay cả những thành phần tưởng như không chịu ảnh hưởng trực tiếp cũng có thể gặp rắc rối, đơn giản vì không còn đủ RAM cho thị trường tiêu dùng.

Liệu CPU có rơi vào cảnh khan hiếm?

CPU không phụ thuộc trực tiếp vào nguồn cung DRAM giống như GPU. Về lý thuyết, các hãng vẫn có thể sản xuất CPU ngay cả khi RAM khan hiếm. Nhưng câu hỏi quan trọng hơn là: liệu họ có động lực để làm điều đó hay không?

Đây mới là rủi ro thực tế và lại ít được nhắc tới. Khi RAM khan hiếm, các nhà lắp ráp máy bộ không thể sản xuất đủ PC, còn người dùng cá nhân cũng khó xây dựng cấu hình mới. Hệ quả là toàn bộ thị trường có thể chậm lại.

Trong bối cảnh giá linh kiện leo thang, nhiều người sẽ chọn cách trì hoãn nâng cấp lớn, chỉ đầu tư vào những thay đổi nhỏ và ít tốn kém hơn. Điều này có thể dẫn tới hai hệ quả. Thứ nhất, sản lượng CPU có thể bị cắt giảm do nhu cầu suy yếu. Intel và AMD chắc chắn sẽ tính toán kỹ, và nếu thấy cần thiết, họ có thể chuyển thêm nguồn lực sang mảng trung tâm dữ liệu, đồng thời siết chặt nguồn cung CPU cho người dùng phổ thông. Theo thời gian, điều đó hoàn toàn có thể tạo ra một “cuộc khủng hoảng CPU” ở mức độ nào đó.

CPU có lẽ sẽ không biến mất hoàn toàn khỏi kệ hàng, nhưng kịch bản dễ xảy ra hơn là giá tăng lên, trong khi nguồn cung không còn dồi dào như hiện nay. Thời kỳ CPU vừa rẻ vừa dễ mua có thể sắp khép lại.

GPU có sắp cháy hàng?

Nếu CPU thiếu hụt chủ yếu do cung – cầu, thì GPU lại đặc biệt dễ tổn thương trong cuộc khủng hoảng bộ nhớ, bởi chúng gắn chặt với giá VRAM. Khi các nhà sản xuất tiếp tục ưu tiên HBM và máy chủ, chi phí VRAM sẽ tăng và sớm muộn gì cũng “chảy” xuống túi người tiêu dùng. Thực tế, điều này đã bắt đầu xảy ra, và giá GPU cao cấp thậm chí còn tệ hơn cả thời điểm RTX 50-series mới ra mắt.

Chỉ cần tìm RTX 5090 trên Amazon lúc này cũng đủ khiến người ta choáng váng. Mức giá đề xuất 1.999 USD vốn đã cao, giờ lại trở nên “dễ chịu” so với thực tế. Mẫu rẻ nhất tôi tìm được có giá khoảng 3.720 USD, trong khi một số phiên bản ép xung bị đẩy lên tới 5.495 USD.

RTX 5080 cũng không khá hơn, khi mốc 999 USD MSRP đã bị bỏ lại rất xa. Giá thấp nhất hiện tại vào khoảng 1.300 USD, và dữ liệu theo dõi của Amazon cho thấy mức tăng rõ rệt từ tháng 10/2025 đến nay. Ngay cả những mẫu tầm trung như AMD RX 9070 XT cũng ngày càng rời xa giá niêm yết, hiện không dưới 700 USD.

GPU có cháy hàng hoàn toàn không? Khả năng cao là không. Nhưng giá của chúng tiếp tục leo thang thì gần như chắc chắn.

Chưa đến lúc hoảng loạn mua sắm, nhưng cũng không hề an toàn

Việc phân tích tình hình thị trường hiện tại cho thấy giá đang ở mức rất cao và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Điều đó có nghĩa là bạn nên mua ngay trước khi mọi thứ tệ hơn? Vài tuần trước, tôi có thể đã trả lời là “có”. Nhưng lúc này, tôi không còn chắc nữa.

Chúng ta đang ở giai đoạn mà nhiều linh kiện đã bị đội giá đến mức phi lý. Dù trong hoàn cảnh nào, việc bỏ ra 400 USD cho 32GB RAM hay 5.000 USD cho một card đồ họa đều là lựa chọn không đáng.

Cuối cùng, mọi thứ phụ thuộc vào hoàn cảnh của bạn. Nếu việc chờ thêm một hoặc hai năm (thậm chí lâu hơn) để nâng cấp PC là điều không thể chấp nhận, mua sắm ngay bây giờ có thể là lựa chọn ít tệ hơn so với vài tháng tới. Còn nếu buộc phải nâng cấp, hãy ưu tiên những linh kiện chưa bị ảnh hưởng nặng như CPU hay bo mạch chủ. Các thành phần khác vẫn có hàng, nhưng chắc chắn sẽ khiến ví tiền của bạn “đau” không ít.