Tại sao giao diện Windows lại ngày càng rời rạc?

Tính nhất quán có thể không phải là giấc mơ viển vông của người dùng Windows hàng ngày nhưng nó vẫn là một điểm gây tranh cãi đối với những người dùng thành thạo. Bất chấp những nỗ lực thống nhất của Microsoft, giao diện người dùng rời rạc và không nhất quán đã gây khó khăn cho hệ điều hành kể từ khi ra mắt Windows 95 và tiếp tục cho tới ngày nay, với Windows 11. Bài viết sau sẽ khám phá sự phát triển của giao diện người dùng Windows, các vấn đề góp phần vào giao diện người dùng bị phân mảnh và cách các đối thủ cạnh tranh chứng minh một cách tiếp cận gắn kết hơn.

Sự phát triển giao diện người dùng không nhất quán của Windows

Sự không nhất quán trong thiết kế Windows ban đầu có thể bắt nguồn từ Windows 95. Trong khi phiên bản kế nhiệm của Windows 3.1 giới thiệu một ngôn ngữ thiết kế gắn kết hơn với menu Start và thanh tác vụ, nó cũng đánh dấu sự khởi đầu của cuộc đấu tranh tại Microsoft với những mâu thuẫn trong thiết kế do nhu cầu hỗ trợ ứng dụng kế thừa.

Theme Windows XP trong Windows 10
Theme Windows XP trong Windows 10

Windows XP, với trải nghiệm thống nhất về mặt hình ảnh, đã đưa dòng hệ điều hành dành cho doanh nghiệp và người tiêu dùng của Microsoft về chung một mái nhà. Trong khi bảo mật là mối quan tâm lớn nhất với XP, việc cải tiến hình ảnh đã không diễn ra trên toàn hệ thống, tạo ra sự thiếu nhất quán.

Với Windows Vista, Microsoft đã cập nhật giao diện của Windows với thiết kế trong suốt, đẹp mắt. Tuy nhiên, một số ứng dụng và hộp thoại cũ vẫn giữ lại giao diện kiểu XP, bao gồm phông chữ, kiểu điều khiển, v.v... Cuộc xung đột trực quan này tiếp tục xảy ra với các bản nâng cấp Windows liên tiếp, tạo ra trải nghiệm người dùng bị phân mảnh.

Menu Start của Windows 7 lấy từ Win7Simu
Menu Start của Windows 7 lấy từ Win7Simu

Trong khi những hạn chế về phần cứng làm chậm việc áp dụng Vista, ngôn ngữ thiết kế Aero đã đạt được thành công trong Windows 7, mang lại trải nghiệm quen thuộc với hiệu suất tốt hơn, khả năng phần cứng rộng và nhiều tùy chọn cá nhân hóa hơn.

Màn hình chính của Windows 8 hiển thị giao diện tile của Metro UI
Màn hình chính của Windows 8 hiển thị giao diện tile của Metro UI

Windows 8, với giao diện người dùng hiện đại (Metro) đột phá, là thủ phạm lớn nhất. Được thiết kế tập trung vào giao diện chạm đầu tiên, Metro UI đã nhận được sự đón nhận tiêu cực từ người dùng PC truyền thống quen với việc nhập liệu bằng bàn phím và chuột, đồng thời tạo ra sự tương phản rõ rệt giữa ứng dụng cũ và ứng dụng mới.

Màn hình chính Windows 10 hiển thị ứng dụng cài đặt và menu Start đang mở
Màn hình chính Windows 10 hiển thị ứng dụng cài đặt và menu Start đang mở

Windows 10 khắc phục hầu hết các vấn đề, nhưng vẫn còn một số khác biệt về thiết kế. Bất chấp sự ra đời của ứng dụng Fluent Design System và Universal Windows Platforms (UWP), thiết kế và chức năng của menu Start không nhất quán với giao diện người dùng hiện đại.

Đối thủ cạnh tranh đang làm rất tốt

Ngược lại, các hệ điều hành khác như macOS lại ưu tiên giao diện người dùng thống nhất và nhất quán hơn. Kể từ khi chuyển đổi từ Mac OS cổ điển sang Mac OS X (nay là macOS), với những thay đổi đáng kể về thiết kế, macOS đã giữ nguyên nguyên tắc thiết kế cốt lõi mà không ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ hiện đại.

Dock macOS với con trỏ trên logo Finder
Dock macOS với con trỏ trên logo Finder

Mặc dù macOS không hoàn toàn không có sự mâu thuẫn nhưng nó có ít sự khác biệt về mặt hình ảnh hơn so với Windows. Điều này một phần được hỗ trợ bởi thực tế là macOS đã được phát triển và điều chỉnh để chỉ hoạt động với phần cứng của Apple.

Nhưng ngay cả nhiều bản phân phối Linux, với mức độ tùy biến cao, cũng tuân thủ các nguyên tắc thiết kế cụ thể để ưu tiên trải nghiệm người dùng gắn kết. Các hệ điều hành nhẹ khác như ChromeOS, với thiết kế tối giản và tập trung vào những ứng dụng web, mang lại trải nghiệm thống nhất hơn trên các ứng dụng và thành phần hệ thống khác nhau.

Menu nhấp chuột phải của ChromeOS trên desktop
Menu nhấp chuột phải của ChromeOS trên desktop

Windows đã thực hiện những thay đổi đáng kể về giao diện người dùng với mỗi bản phát hành chính. Một số thay đổi này được thúc đẩy bởi các yếu tố bên ngoài và một số vì mục đích đổi mới. Ví dụ, sự gia tăng của các thiết bị màn hình cảm ứng vào năm 2010 đã thúc đẩy Microsoft thiết kế lại hệ điều hành phổ biến của mình với Metro UI để có trải nghiệm thống nhất trên các thiết bị. Tuy nhiên, đó là một nỗ lực lớn không mang lại kết quả.

Microsoft vẫn mắc những sai lầm tương tự

Windows 11, được xây dựng dựa trên sự thành công của phiên bản tiền nhiệm, cung cấp giao diện người dùng hiện đại và hợp lý hơn, nhưng vẫn tồn tại một số điểm mâu thuẫn. Một số điểm trong số này là một phần của giai đoạn chuyển tiếp, trong khi một số khác có vẻ như chưa hoàn thành.

Sự không nhất quán của menu ngữ cảnh trên Windows 11
Sự không nhất quán của menu ngữ cảnh trên Windows 11

Ngoài việc có quá nhiều thứ đang diễn ra, menu ngữ cảnh mới không nhất quán trên toàn hệ điều hành và gặp khó khăn do các vấn đề hiển thị với một số ứng dụng nhất định. Chế độ nền tối được cải tiến hiện hỗ trợ nhiều ứng dụng hơn nhưng không phải là không có vấn đề. Khi được kích hoạt, nó có thể không áp dụng đồng nhất trên tất cả các ứng dụng, đặc biệt khi ứng dụng đang mở hoặc thu nhỏ.

Bạn cũng sẽ tìm thấy nhiều trường hợp có thiết kế không nhất quán, trong đó một số phần của hệ thống trông giống Windows 10 và thậm chí cả Windows 7. Ví dụ, cài đặt lưu trữ nâng cao và Windows Recovery Environment vẫn giữ lại các thành phần thiết kế Windows 10 cũ. Tìm hiểu sâu hơn một chút sẽ tìm thấy các yếu tố thiết kế của Windows 7 cho các tùy chọn File Explorer, khôi phục hệ thống và Command Prompt.

Màn hình desktop Windows 11 hiển thị sự không nhất quán về thiết kế trong Settings, File Explorer và Legacy Apps
Màn hình desktop Windows 11 hiển thị sự không nhất quán về thiết kế trong Settings, File Explorer và Legacy Apps

Hơn nữa, Windows 11 vẫn giữ lại cả Control Panel và ứng dụng Settings cũ, tạo ra vấn đề về giao diện kép. Tuy nhiên, điều này dự kiến ​​chỉ là tạm thời vì Microsoft sẽ loại bỏ dần các thành phần cũ khi có nhiều tùy chọn hơn được chuyển sang ứng dụng Settings mới.

Các ứng dụng cốt lõi như Device Manager và những công cụ quản trị khác trông giống như đã được cải tiến lại để trông mới hơn với các góc bo tròn. Vì những công cụ này phục vụ cho người dùng cao cấp và chuyên gia CNTT nên việc cải tiến thiết kế toàn diện dường như khó xảy ra trong tương lai gần.

Giải quyết những thách thức về việc kế thừa và khả năng tương thích

Cam kết của Microsoft về khả năng tương thích ngược, các điểm chuyển tiếp không rõ ràng đối với những công nghệ cũ hơn, chẳng hạn như framework UX và hệ sinh thái ứng dụng cũ lớn hơn nhiều là một trong nhiều yếu tố góp phần vào trải nghiệm người dùng bị phân mảnh của Windows.

Trả lời truy vấn trên Twitter (nay là X) vào năm 2013, Mikhail Parakhin, giám đốc điều hành của Microsoft, lưu ý rằng mặc dù WinUI 3 là cách ưa thích của họ để xây dựng giao diện người dùng tiên tiến, hàng đầu nhưng họ sẽ tiếp tục hỗ trợ và phát triển các nền tảng phổ biến mà mọi người hiện đang sử dụng. .

Mặc dù mỗi ứng dụng có yêu cầu khác nhau có thể thích những framework khác nhau, nhưng sự tồn tại và phát triển liên tục của nhiều UI framework có thể góp phần tạo ra sự khác biệt về mặt hình ảnh ngay cả giữa các ứng dụng gốc. Đây là một vấn đề phức tạp không có giải pháp dễ dàng. Mặc dù một số lỗi nằm ở các yếu tố bên ngoài, nhưng việc Microsoft không thể điều chỉnh những ứng dụng gốc hiện đại của mình theo các nguyên tắc giao diện người dùng của riêng công ty đã làm nhiều người nghi ngờ về cam kết đối với một tầm nhìn thiết kế gắn kết.

Tương lai của giao diện người dùng Windows

Mặc dù Microsoft đã có những bước tiến hướng tới trải nghiệm thống nhất hơn với Windows 11, Fluent Design và Project Reunion, nhưng cách tiếp cận lặp đi lặp lại đối với việc phát triển Windows đồng nghĩa với việc có nhiều mâu thuẫn hơn khi những thành phần giao diện người dùng mới được thêm vào. Điều này còn phức tạp hơn do tính tương thích ngược, nhu cầu của người dùng doanh nghiệp và quy mô của hệ sinh thái Windows.

Microsoft đang giải quyết nhiều vấn đề về tính nhất quán của giao diện người dùng bằng các bản cập nhật mới hơn nhưng với tốc độ chậm hơn. Mặc dù họ đang tích cực ưu tiên AI trong Windows 11 bằng cách thêm các tính năng đồng hành mới, nhưng một bản cập nhật chuyên dụng giải quyết sự không nhất quán trong giao diện người dùng của hệ điều hành có thể giúp mang lại trải nghiệm Windows thống nhất. Điều này sẽ tạo ra sự cân bằng giữa việc bổ sung Copilot và các cải tiến chức năng cốt lõi cho hệ điều hành.

Thứ Sáu, 28/06/2024 14:38
3,89 👨 2.399
1 Bình luận
Sắp xếp theo
  • Devlin
    Devlin

    Windows Settings thì quá rườm rà, trong khi Control Panel tinh gọn và tiện dụng thì sắp bị xoá bỏ. Tư duy của MS là không thể chấp nhận được.

    Thích Phản hồi 19:44 28/06
    ❖ Chuyện công nghệ