In the Weights: Công cụ AI mới cho biết "mức độ gây thương nhớ" của bạn

Trong nhiều năm, việc tìm kiếm tên của chính mình trên Google từng là cách phổ biến để kiểm tra mức độ hiện diện của bản thân trên Internet. Tuy nhiên, khi AI ngày càng trở thành nguồn thông tin quen thuộc của hàng triệu người dùng, khái niệm "tìm kiếm bản thân" cũng đang dần thay đổi.

Ngày nay, không ít người tìm hiểu về một cá nhân thông qua ChatGPT, Gemini, Claude hay Grok thay vì truy cập trực tiếp vào các trang web truyền thống. Điều đó dẫn đến một câu hỏi khá thú vị: nếu AI đang trở thành cánh cửa mới để tiếp cận thông tin, liệu các mô hình này có thực sự "biết" bạn hay không?

Đó chính là ý tưởng đằng sau In the Weights – một dự án mới được tạo ra nhằm đo lường mức độ xuất hiện của một cá nhân trong kiến thức mà các mô hình AI đã học được.

In the Weights là gì?

In the Weights được phát triển bởi Thomas Dimson và Joey Flynn, hai cựu nhân sự của OpenAI. Tên gọi của dự án xuất phát từ khái niệm weights (trọng số) trong các mô hình AI – những tham số số học quyết định cách mô hình học và tạo ra câu trả lời.

Theo nhóm phát triển, mục tiêu của công cụ là đánh giá khả năng một mô hình AI có thể nhận diện hoặc ghi nhớ một người mà không cần sử dụng các công cụ tìm kiếm bên ngoài.

Trang web mô tả khá hài hước rằng:

"Xuất hiện trong các trọng số của mô hình AI đồng nghĩa với việc sự tồn tại của bạn được xem là đủ quan trọng trong quá trình xây dựng trí tuệ nhân tạo siêu việt."

Dù mang tính giải trí nhiều hơn là khoa học nghiêm ngặt, ý tưởng này nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng AI.

Công cụ hoạt động như thế nào?

Để tạo ra điểm số, In the Weights gửi các truy vấn đến nhiều mô hình AI khác nhau, bao gồm Grok, Gemini, nhiều phiên bản GPT, Claude, Llama và một số mô hình ít được biết đến hơn.

Mỗi mô hình sẽ nhận một câu hỏi có dạng:

"Ai là <tên người này>? Hãy đưa ra tối đa 10 kết quả kèm mô tả ngắn và mức độ tự tin."

Sau khi nhận phản hồi, hệ thống sẽ nhóm các câu trả lời tương đồng lại với nhau, phân tích mức độ nhất quán giữa các mô hình và từ đó tính ra một chỉ số gọi là Strength Score .

Nói một cách đơn giản, điểm số càng cao thì càng có nhiều mô hình AI nhận diện đúng người đó với mức độ tin cậy lớn.

Về bản chất, In the Weights không đo mức độ nổi tiếng theo cách truyền thống như số người theo dõi hay lượng truy cập website. Thay vào đó, nó phản ánh mức độ mà thông tin về một cá nhân đã xuất hiện trong dữ liệu huấn luyện hoặc được các mô hình AI ghi nhận trong quá trình học.

Bảng xếp hạng của In the Weights cũng thay đổi liên tục. Tại thời được công bố, nam diễn viên nổi tiếng từ bộ phim Home Alone là Macaulay Culkin đang cạnh tranh vị trí dẫn đầu với danh ca opera Luciano Pavarotti, cả hai đều sở hữu điểm số gần chạm ngưỡng tối đa.

Điều khiến trải nghiệm trở nên thú vị là người dùng không chỉ nhìn thấy điểm số cuối cùng mà còn có thể xem từng mô hình AI đã trả lời như thế nào về mình.

Một tính năng đáng chú ý khác của In the Weights là khả năng phát hiện những trường hợp AI trả lời sai hoặc "hallucination". Ví dụ, một mô hình đã mô tả cái tên Anthony Ha như một dạng tên viết tắt mơ hồ có thể đại diện cho nhiều người khác nhau, thay vì nhận diện đúng cá nhân được hỏi.

Những kết quả như vậy cho thấy dù các mô hình AI ngày càng thông minh, khả năng ghi nhớ và nhận diện con người vẫn chưa hoàn hảo. Mỗi mô hình có thể học từ những nguồn dữ liệu khác nhau, dẫn tới sự khác biệt đáng kể trong câu trả lời. Đó cũng là một trong những lý do khiến In the Weights trở thành công cụ thú vị đối với cộng đồng AI: nó giúp hé lộ cách các mô hình thực sự "nhìn nhận" thế giới.

Tương lai của In the Weights

Nhóm phát triển chỉ nghĩ đây sẽ là một công cụ mang tính tò mò và giải trí, nhưng thực tế lại cho thấy rất nhiều người muốn biết liệu bản thân có được "ghi nhớ" trong trí tuệ nhân tạo tương lai hay không.

Tất nhiên, không phải ai cũng bị thuyết phục bởi ý tưởng này. Một số chuyên gia AI cho rằng In the Weights về cơ bản chỉ là việc hỏi nhiều chatbot cùng một câu hỏi rồi tổng hợp câu trả lời. Nhà nghiên cứu AI Anthony Moser thậm chí còn nhận xét rằng đây chẳng khác gì việc "hỏi 13 chatbot khác nhau xem chúng biết gì về bạn".

Nhóm phát triển cho biết họ đang tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về dữ liệu thu thập được từ In the Weights. Một số câu hỏi mà họ muốn tìm hiểu bao gồm:

• Vì sao các phiên bản khác nhau trong cùng một họ mô hình AI lại đưa ra kết quả khác nhau?
• Những mô hình nào có xu hướng ghi nhớ các nhóm người nhất định nhiều hơn?
• Có những cá nhân nào đủ nổi bật để xứng đáng có bài viết trên Wikipedia nhưng hiện vẫn chưa có?

Những phân tích này có thể mang lại góc nhìn thú vị về cách các mô hình AI hình thành kiến thức và mức độ thiên lệch trong dữ liệu huấn luyện.

In the Weights không phải là một công cụ đánh giá danh tiếng chính xác hay thước đo khoa học về mức độ nổi tiếng. Tuy nhiên, nó phản ánh một thực tế đang dần hình thành: khi chatbot và AI trở thành nguồn thông tin phổ biến, việc xuất hiện trong "ký ức" của các mô hình có thể trở thành một dạng hiện diện số mới.

Dù việc được AI nhận diện chưa thể xem là con đường dẫn đến sự bất tử như một số người hài hước đề cập, dự án này vẫn đặt ra một câu hỏi thú vị về tương lai của Internet: trong kỷ nguyên AI, liệu hồ sơ số của chúng ta sẽ được lưu giữ trên các trang web, hay trong những trọng số của các mô hình ngôn ngữ khổng lồ?