Cách viết lệnh AI cho người mới bắt đầu

Bạn gặp khó khăn khi tạo nội dung hay bằng AI? Bài viết sẽ hướng dẫn bạn cách viết lệnh AI cơ bản kèm ví dụ minh họa.

AI hiện ở khắp mọi nơi xung quanh chúng ta. Nếu bạn đang sử dụng một công cụ hỗ trợ công việc, thì rất có thể nó được hỗ trợ bởi AI. Vì vậy, việc những người sáng tạo học cách sử dụng AI cũng là điều hợp lý. AI không chỉ giúp bạn làm việc hiệu quả hơn mà còn hỗ trợ sáng tạo hơn.

Vấn đề ở đây là: AI là một công cụ và công cụ chỉ tốt khi người sử dụng nó tốt. Nếu không hiểu mục đích của một công cụ hoặc cách sử dụng tốt nhất, bạn sẽ không nhận được kết quả mong muốn hoặc cần thiết — bất kể bạn đang sử dụng mô hình AI tốt đến mức nào.

Bài viết này sẽ cung cấp mọi thông tin bạn cần biết để có được kết quả mong muốn từ chatbot AI, bao gồm các mẹo của chuyên gia và ví dụ về những ý tưởng gợi ý hay.

Lệnh AI hay prompt AI là gì?

Lệnh AI là văn bản bạn đưa vào mô hình AI (như ChatGPT) để tạo ra kết quả hoặc phản hồi cụ thể. Bạn có thể sử dụng prompt AI vì nhiều lý do khác nhau, chẳng hạn như tạo văn bản, tạo hình ảnh, phân tích số liệu kinh doanh hoặc tóm tắt nội dung.

Hiệu quả của lệnh AI phụ thuộc vào hai điều:

• Nó truyền đạt ý định của bạn rõ ràng như thế nào. Cho dù đang yêu cầu giải thích hay phân tích, việc trực tiếp và rõ ràng sẽ giúp AI biết bạn muốn gì. Bạn có thể chỉ định dạng (dấu đầu dòng, tóm tắt) và giải thích (đơn giản, chi tiết, nhắm mục tiêu vào một trình độ kiến ​​thức cụ thể) để điều chỉnh từng phản hồi.
• Cấu trúc của nó tốt như thế nào. Các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT thực sự hiệu quả với hướng dẫn từng bước. Nếu nhiệm vụ của bạn phức tạp, việc chia nhỏ thành các bước và giai đoạn sẽ giúp chatbot trả về kết quả tốt nhất.

Cách viết lệnh AI

Cụ thể

Một trong những sai lầm lớn nhất mà người mới bắt đầu mắc phải là quá mơ hồ khi viết prompt cho một công cụ AI. Bắt đầu bằng một bản tóm tắt ngắn gọn về những gì bạn yêu cầu, tiếp theo là bất kỳ thông tin chi tiết hoặc ràng buộc cụ thể nào.

Hãy xem xét hai lệnh sau. Prompt tệ thì quá mơ hồ, còn prompt tốt thì chi tiết và rõ ràng:

🔴 Lệnh AI tệ: Xin chào ChatGPT, hãy giải thích cách quang hợp hoạt động.
🟢 Lệnh AI tốt: Giải thích cách quang hợp hoạt động theo cách đơn giản cho một dự án khoa học ở trường trung học cơ sở, tập trung vào các bước liên quan và tầm quan trọng của nó đối với hệ sinh thái.

Nếu bạn có những câu hỏi phức tạp hơn, hãy chia chúng thành hướng dẫn từng bước. Ví dụ: "Đầu tiên, hãy tóm tắt cốt truyện của 'Romeo và Juliet'. Sau đó, phân tích chủ đề chính và thảo luận về sự liên quan của chúng". Trên thực tế, việc nhập "từng bước" vào lệnh của bạn theo nghĩa đen đã được chứng minh là cải thiện kết quả AI đưa ra.

Hiểu công cụ AI đang dùng

Có nhiều mô hình AI khác nhau và nếu không biết chúng có khả năng gì, thì sẽ rất khó để sử dụng chúng một cách hiệu quả. Ví dụ, với ChatGPT-4, giờ đây bạn có thể tạo hình ảnh bằng DALL·E, duyệt internet, thậm chí tải ảnh cùng dữ liệu lên để nó phân tích.

Nếu đang sử dụng công cụ tạo video hỗ trợ AI, cách viết lệnh sẽ hơi khác một chút. Thay vì yêu cầu giải thích, bạn sẽ tập trung vào việc cung cấp mô tả trực quan và tường thuật chi tiết hướng dẫn AI tạo cảnh, nhân vật và hành động cụ thể.

Các trình chỉnh sửa video hỗ trợ AI như Descript là một lựa chọn hoàn toàn khác. Thay vì nhập lệnh, bạn sẽ nhấp vào các mục menu. Nếu muốn tạo giọng nói, bạn có thể tạo một tập lệnh do AI làm ra trong vài phút và để một diễn giả đọc văn bản.

Như với bất kỳ công cụ AI tạo sinh nào, điều quan trọng cần nhớ là kết quả có thể không chính xác về mặt thực tế. Đừng tin tưởng nó một cách mù quáng và hãy chắc chắn kiểm tra lại bất kỳ thông tin mới nào mà công cụ AI đưa ra.

Đặt câu hỏi mở

Bạn có nhiều khả năng nhận được câu trả lời đa chiều nếu hỏi một câu hỏi đúng hoặc sai. Hãy đưa ra những câu hỏi mở nếu muốn tận dụng tất cả những gì AI cung cấp. Thay vì hỏi "Chạy bộ có tốt cho bạn không?" hãy hỏi "Ưu và nhược điểm của việc chạy bộ hàng ngày là gì?"

Bao gồm thông tin ngữ cảnh

Đúng vậy, các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT có thể hiểu và giao tiếp bằng ngôn ngữ tự nhiên, nhưng chúng không nhất thiết phải hiểu ngữ cảnh của những gì bạn đang hỏi. Thêm một số thông tin cơ bản vào câu hỏi nếu muốn câu trả lời cụ thể hưn. Điều này giúp AI "hiểu" truy vấn tốt hơn và điều chỉnh phản hồi của mình cho phù hợp.

Ví dụ, thay vì nói "Viết lời mời đến dự tiệc sinh nhật của trẻ em", bạn có thể nói "Tôi có một cậu con trai tên Nam sắp tròn 5 tuổi. Chúng tôi đang lên kế hoạch tổ chức tiệc sinh nhật cho cháu vào ngày 1 tháng 6 tại nhà tôi ở Đống Đa và danh sách khách mời là bạn bè thân thiết và gia đình. Hãy viết lời mời dự tiệc để gửi qua email".

Nếu b không chắc chắn AI cần thông tin gì, bạn thậm chí có thể đảo ngược vai trò bằng prompt nâng cao có tên là Mẫu tương tác lật ngược. Trong trường hợp này, bạn sẽ nói "Từ bây giờ, tôi muốn bạn hỏi tôi những câu hỏi để viết lời mời đến dự tiệc sinh nhật của trẻ em. Khi bạn có đủ thông tin, hãy sử dụng câu trả lời của tôi để viết lời mời". Sau đó, chatbot sẽ hỏi bạn những câu hỏi về nhiệm vụ cho đến khi nó sẵn sàng hoàn tất truy vấn.

Tạo vòng lặp phản hồi

Giả sử bạn nhắc AI về phản hồi không chính xác là những gì bạn đang tìm kiếm. Điều đó thường xảy ra trong quá trình tạo nội dung của AI, chủ yếu là vì hầu hết các công cụ đều mới.

Đừng bỏ cuộc. Hãy giúp AI học hỏi từ tương tác & cung cấp phản hồi hoặc làm rõ thêm yêu cầu của bạn. Bạn có thể nói điều gì đó như, "Bạn đã đề cập đến X, nhưng tôi thực sự đang tìm kiếm thông tin về Y. Bạn có thể giải thích phần đó không?"

7 ví dụ về câu lệnh (prompt) AI

Không có một khuôn mẫu chung duy nhất cho các câu lệnh AI. Những mẹo nêu trên sẽ là bước khởi đầu thuận lợi giúp bạn nhận được phản hồi tốt hơn từ các công cụ như ChatGPT.

Để hỗ trợ bạn hiệu quả hơn, dưới đây là 3 loại câu lệnh AI cùng 7 ví dụ cụ thể, giúp bạn hiểu rõ hơn cách yêu cầu ChatGPT thực hiện đúng ý muốn của mình.

Câu lệnh cho mạng xã hội

Nội dung tiếp thị kỹ thuật số (Digital Marketing)

AI có thể khơi gợi sự sáng tạo, thậm chí mang lại những giây phút vui vẻ. Chẳng hạn, nếu bạn đang kỷ niệm "Ngày Quốc tế Cướp biển" (National Pirate’s Day), bạn có thể yêu cầu AI gợi ý một vài ý tưởng nội dung thú vị.

Phản hồi từ AI cho một câu lệnh về mạng xã hội

Chia sẻ mẹo hữu ích

Bạn muốn tạo một loạt bài viết chia sẻ các mẹo hữu ích cho đối tượng khán giả của mình? Hãy nhờ ChatGPT gợi ý ý tưởng. Hãy xác định rõ đối tượng độc giả (như trong ví dụ về huấn luyện chó dưới đây) để AI có thể đưa ra kết quả chi tiết và phù hợp hơn.

Nội dung quảng bá

Nếu đang quảng bá cho một sự kiện sắp tới, bạn có thể yêu cầu ChatGPT soạn thảo nội dung mô tả cho bài đăng của mình. Dù câu lệnh dưới đây khá ngắn gọn, AI vẫn hiểu cách quảng bá cho một lớp học nấu món canh kim chi. Bạn chỉ cần điền thêm thông tin chi tiết và tinh chỉnh lại phản hồi sao cho đúng với nhu cầu thực tế.

Câu lệnh cho nội dung bài giảng/bài học

Đề cương khóa học

Sử dụng AI là một cách tuyệt vời để tổ chức một bài giảng hoặc khóa học mà bạn muốn giảng dạy. Hãy đưa ra yêu cầu cụ thể, bao gồm đối tượng học viên mục tiêu và những kiến ​​thức, kỹ năng cốt lõi mà học viên sẽ thu nhận được sau bài học.

Dưới đây là ví dụ về đề cương cho một khóa học về lập kế hoạch nghỉ hưu.

Kế hoạch bài giảng

ChatGPT cũng có thể hỗ trợ soạn thảo các kế hoạch bài giảng. Yêu cầu (prompt) về chủ đề yoga dưới đây đã tạo ra một kế hoạch bài giảng chi tiết, bao gồm các thông tin như thời lượng, dụng cụ cần thiết, cấu trúc bài học và các mẹo giảng dạy dành cho người mới bắt đầu.

Các yêu cầu (prompt) phân tích dữ liệu

Phân tích biểu đồ

Bạn có thể sử dụng tính năng ChatGPT Vision để đọc và phân tích các biểu đồ, đồ thị trong quá trình nghiên cứu. Ví dụ dưới đây đã cung cấp một số hình ảnh chứa dữ liệu và yêu cầu AI phân tích, tổng hợp thông tin từ các hình ảnh đó.

Phân tích dashboard

Tiếp theo, chúng tôi sử dụng một hình ảnh phức tạp hơn: bảng điều khiển (dashboard) theo dõi các chỉ số hiệu suất chính (KPI) trong thương mại điện tử. Chúng tôi đã nhờ ChatGPT giải thích từng thành phần trong bảng điều khiển đó và ý nghĩa của chúng.

Phân tích file

ChatGPT cũng có thể đọc các file định dạng .xls hoặc .csv. Bạn chỉ cần upload file lên, sau đó nêu rõ yêu cầu xử lý dữ liệu. Chẳng hạn, ví dụđã yêu cầu ChatGPT phân tích dữ liệu giao dịch cổ phiếu Tesla trong tuần qua, rồi trình bày kết quả dưới dạng bảng.

Tiếp đó, bạn có thể yêu cầu ChatGPT phân tích dữ liệu để tìm ra các xu hướng. Ví dụ, ChatGPT đã chỉ ra rằng cổ phiếu Tesla biến động theo ngày (cho thấy mức độ biến động cao) và nhìn chung có xu hướng tăng trong giai đoạn được quan sát. Kết quả phân tích này vượt xa khả năng thực hiện của hầu hết người mới bắt đầu.