Một chủng mã độc tống tiền (ransomware) có tên Qilin mới đây đã được phát hiện đang sử dụng một chiến thuật tương đối tinh vi, đi kèm khả năng tùy chỉnh cao để đánh cắp thông tin đăng nhập tài khoản được lưu trữ trong trình duyệt Google Chrome.
Nhóm nghiên cứu bảo mật quốc thế Sophos X-Ops đã quan sát thấy các kỹ thuật thu thập thông tin đăng nhập trong quá trình ứng phó sự cố với Qilin. Điều này cho thấy một sự thay đổi đáng báo động trong xu hướng vận hành của chủng ransomware nguy hiểm này.
Tổng quan quy trình tấn công
Cuộc tấn công mà các nhà nghiên cứu Sophos phân tích bắt đầu bằng việc mã độc Qilin truy cập thành công vào hệ thống mạng mục tiêu bằng thông tin đăng nhập bị xâm phạm trên cổng VPN không có xác thực đa yếu tố (MFA).
Sau đó sẽ là chuỗi 18 ngày liền mã độc “ngủ đông”, cho thấy khả năng hacker đã mua đường vào mạng thông qua một nhà môi giới truy cập ban đầu (IAB). Có thể Qilin đã dành thời gian lập bản đồ mạng, xác định các tài sản quan trọng và tiến hành trinh sát.
Sau 18 ngày đầu tiên, mã độc sẽ di chuyển ngang sang bộ điều khiển miền và sửa đổi Group Policy Objects (GPO) để thực thi một tập lệnh PowerShell (‘IPScanner.ps1’) trên tất cả các máy đã đăng nhập vào mạng miền.
Tập lệnh này được thực thi bởi một tập lệnh hàng loạt (‘logon.bat’), và cũng được bao gồm trong GPO. Nó được thiết kế để thu thập thông tin đăng nhập lưu trữ trong Google Chrome.
Tập lệnh hàng loạt được cấu hình để chạy (và kích hoạt tập lệnh PowerShell) mỗi khi người dùng đăng nhập vào máy của họ. Song song với đó, thông tin đăng nhập bị đánh cắp sẽ được lưu trên phân vùng ‘SYSVOL’ dưới tên ‘LD’ hoặc ‘temp.log’.
![](https://st.quantrimang.com/photos/image/2024/08/25/ransomware-danh-cap-thong-tin-dang-nhap-chrome1.jpg)
Sau khi gửi các tệp đến máy chủ chỉ huy và kiểm soát (C2 server) của Qilin, các bản sao cục bộ và nhật ký sự kiện liên quan đã bị xóa để che giấu hoạt động độc hại. Cuối cùng, Qilin triển khai tải trọng ransomware và dữ liệu được mã hóa trên các máy bị xâm nhập.
Một GPO khác và một tệp lệnh riêng biệt (‘run.bat’) cũng được sử dụng để tải xuống và thực thi phần mềm tống tiền trên tất cả các máy trong miền.
![](https://st.quantrimang.com/photos/image/2024/08/25/ransomware-danh-cap-thong-tin-dang-nhap-chrome2.jpg)
Sự phức tạp trong phòng thủ
Cách tiếp cận của Qilin đối với thông tin xác thực Chrome tạo ra một tiền lệ đáng lo ngại có thể khiến việc bảo vệ chống lại các cuộc tấn công bằng phần mềm tống tiền trở nên khó khăn hơn.
Vì GPO được áp dụng cho tất cả các máy trong miền, nên mọi thiết bị mà người dùng đã đăng nhập đều phải tuân theo quy trình thu thập thông tin xác thực.
Điều này có nghĩa là tập lệnh có khả năng đánh cắp thông tin xác thực từ tất cả các máy trên toàn hệ thống, miễn là các máy đó được kết nối với miền và có người dùng đăng nhập vào trong thời gian tập lệnh đang hoạt động.
Việc đánh cắp thông tin xác thực rộng như vậy có thể cho phép hacker triển khai các cuộc tấn công tiếp theo, dẫn đến sự cố bảo mật trải khắp trên nhiều nền tảng và dịch vụ, khiến các nỗ lực ứng phó trở nên cồng kềnh hơn nhiều. Đồng thời điều này cũng gây ra mối đe dọa dai dẳng, kéo dài sau khi sự cố phần mềm tống tiền được giải quyết.
Các tổ chức có thể giảm thiểu rủi ro bằng cách áp dụng các chính sách nghiêm ngặt để cấm lưu trữ bí mật trên trình duyệt web. Ngoài ra, việc triển khai xác thực đa yếu tố là chìa khóa để bảo vệ tài khoản khỏi bị chiếm đoạt, ngay cả trong trường hợp thông tin xác thực bị xâm phạm.
Cuối cùng, việc triển khai các nguyên tắc về đặc quyền tối thiểu và phân đoạn mạng có thể cản trở đáng kể khả năng lây lan của tác nhân đe dọa trên hệ thống mạng bị xâm phạm.