Phát hiện mã độc ngân hàng mới có thể kiểm soát từ xa thiết bị Android

Các nhà nghiên cứu bảo mật quốc tế vừa phát đi thông báo về một phần mềm độc hại ngân hàng (banking malware) mới có tên Octo. Được thiết kế để nhắm mục tiêu đến hệ điều hành Android, mã độc này nguy hiểm ở khả năng truy cập từ xa vào hệ thống bị lây nhiễm, từ đó cho tác nhân độc hại thực hiện hành vi gian lận trên thiết bị của nạn nhân một cách linh hoạt.

Octo về bản chất được phát triển từ ExoCompact, một biến thể phần mềm độc hại Android dựa trên trojan Exo đã bị rò rỉ mã nguồn công khai vào năm 2018. Octo được phát hiện đầu tiên bởi các nhà nghiên cứu tại ThreatFnai trong khi tình cờ quan sát thấy một số người dùng tìm mua nó trên các diễn đàn darknet.

Khả năng gian lận trên thiết bị

Đổi mới đáng chú ý nhất của Octo so với ExoCompact là nó sở hữu một mô-đun truy cập từ xa nâng cao, cho phép các tác nhân đe dọa thực hiện hành vi gian lận trên thiết bị (on-device fraud - ODF) bằng cách thao tác từ xa trên thiết bị Android bị xâm phạm.

On-device fraud - ODF

Quyền truy cập từ xa được cung cấp thông qua mô-đun phát trực tiếp màn hình (cập nhật mỗi giây) thông qua MediaProjection của Android, và các hành động từ xa thông qua Dịch vụ trợ năng (Accessibility Service).

Octo sử dụng lớp phủ màn hình đen để ẩn các thao tác từ xa, đặt độ sáng màn hình thành 0 và tắt tất cả các thông báo bằng cách kích hoạt chế độ "no interruption".

Bằng cách tắt thiết bị, phần mềm độc hại có thể thực hiện nhiều tác vụ khác nhau mà nạn nhân không hề hay biết. Chẳng hạn như thao tác trên màn hình, cử chỉ, viết văn bản, sửa đổi clipboard, dán dữ liệu và cuộn lên xuống.

Ngoài hệ thống truy cập từ xa, Octo còn sở hữu một keylogger mạnh mẽ, có thể theo dõi và nắm bắt mọi hành động của nạn nhân trên các thiết bị Android bị lây nhiễm. Thông tin được ghi lại bao gồm các mã PIN đã nhập, trang web đã truy cập, số lần và vị trí nhấp chuột, cũng như các hoạt động sửa đổi văn bản.

Bên cạnh đó, mã độc này cũng hỗ trợ một danh sách mở rộng các lệnh, có thể kể đến như:

  • Chặn thông báo đẩy từ các ứng dụng cụ thể
  • Bật tính năng chặn tin nhắn SMS
  • Tắt âm thanh và tạm thời khóa màn hình của thiết bị
  • Khởi chạy một ứng dụng cụ thể
  • Bắt đầu/dừng phiên truy cập từ xa
  • Cập nhật danh sách các máy chủ C2
  • Mở URL được chỉ định
  • Gửi SMS với văn bản được chỉ định đến một số điện thoại được chỉ định

Chiến dịch lây nhiễm

Octo được bán trên một số diễn đàn hacker, chẳng hạn như forum hacker nói tiếng Nga nổi tiếng có tên XSS. Do có nhiều điểm tương đồng với ExoCompact, bao gồm việc xuất hiện trên Google Play, sở hữu chức năng vô hiệu hóa Google Protect và hệ thống bảo vệ kỹ thuật đảo ngược, mã độc này được cho là bắt nguồn từ cùng một tổ chức độc hại chưa rõ danh tính.

Đáng chú ý, ExoCompact cũng sở hữu mô-đun truy cập từ xa, mặc dù đơn giản hơn, nhưng cũng cung cấp các tùy chọn trì hoãn thực thi lệnh và có bảng quản trị tương tự như của Octo.

Bảng quản trị của Octo
Bảng quản trị của Octo

"Fast Cleaner" là một trong số nhiều ứng dụng trên Google Play Store có chứa mã độc Octo. Ứng dụng này đã được tải xuống khoảng hơn 50 nghìn lần trước khi bị ngỡ download vào cuối tháng 2 vừa qua.

Fast Cleaner

Một số chiến dịch phát tán Octo khác dựa trên các trang web sử dụng thông báo cập nhật trình duyệt giả mạo, hoặc cảnh báo cập nhật ứng dụng không có thật trên Play Store.

Thông báo cập nhật trình duyệt giả mạo
Thông báo cập nhật trình duyệt giả mạo

Danh sách đầy đủ các ứng dụng Android đã biết có chứa phần mềm độc hại Octo được liệt kê dưới đây:

  • Pocket Screencaster (com.moh.screen)
  • Fast Cleaner 2021 (vizeeva.fast.cleaner)
  • Play Store (com.restthe71)
  • Postbank Security (com.carbuildz)
  • Pocket Screencaster (com.cutthousandjs)
  • BAWAG PSK Security (com.frontwonder2), and
  • Play Store app install (com.theseeye5)

Nhìn chung, trojan có mô-đun truy cập từ xa ngày càng trở nên phổ biến, khiến các bước bảo vệ tài khoản vốn mạnh mẽ như xác thực hai yếu tố trở nên lỗi thời vì tác nhân đe dọa kiểm soát hoàn toàn thiết bị và các tài khoản đã đăng nhập. Bất cứ thứ gì người dùng nhìn thấy trên màn hình thiết bị của họ đều nằm trong quyền truy cập của các biến thể phần mềm độc hại này, vì vậy sau khi lây nhiễm, không có thông tin nào là an toàn và không có biện pháp bảo vệ nào có hiệu quả tuyệt đối.

Không có biện pháp nào khác ngoài việc người dùng cần duy trì cảnh giác, giữ số lượng ứng dụng được cài đặt trên điện thoại thông minh của họ ở mức tối thiểu và thường xuyên kiểm tra để đảm bảo Play Protect được kích hoạt.

Thứ Bảy, 23/04/2022 00:55
51 👨 416
0 Bình luận
Sắp xếp theo