Điểm mặt những trung tâm dữ liệu AI lớn nhất thế giới do Big Tech sở hữu

Cuộc đua AI đang bước vào giai đoạn nóng chưa từng có. Mỗi ngày, Big Tech lại tung ra mô hình ngôn ngữ mới, tích hợp mới hay những đột phá kỹ thuật khiến thị trường liên tục dịch chuyển. Chúng ta đã đi rất xa khỏi “kỷ nguyên chatbot”, khi AI giờ đây thâm nhập vào hàng loạt ngành nghề và liên tục mở ra các kịch bản ứng dụng mới.

Đằng sau tất cả những bước tiến đó là một thứ ít được nhắc tới nhưng vô cùng quan trọng: hạ tầng. Cụ thể hơn, là các trung tâm dữ liệu AI khổng lồ – nơi các công ty đang đổ vào hàng trăm tỷ USD để xây dựng và vận hành.

Với người dùng phổ thông, “AI data center” gần như đã trở thành một khái niệm gây… dị ứng. Sự bùng nổ này kéo theo tình trạng thiếu hụt phần cứng nghiêm trọng và giá linh kiện tăng phi mã. Các nhà sản xuất bộ nhớ và GPU buộc phải dồn phần lớn chip cao cấp cho doanh nghiệp và hyperscaler, thay vì thị trường gaming hay tiêu dùng.

Dù xuất hiện dày đặc trên mặt báo, quy mô thực sự của các trung tâm dữ liệu AI vẫn khá trừu tượng với phần lớn mọi người. Ai cũng biết chúng tồn tại, nhiều người đổ lỗi cho chúng vì “cơn ác mộng GPU”, nhưng rất ít người hình dung được chúng lớn đến mức nào, tốn kém ra sao và tiêu thụ điện khủng khiếp đến đâu.

Để dễ hình dung, dưới đây là danh sách 10 trung tâm dữ liệu AI lớn nhất hiện nay, thuộc quyền sở hữu hoặc kiểm soát mạnh của các ông lớn công nghệ.

Top 10 trung tâm dữ liệu AI lớn nhất tại Mỹ

Các trung tâm dữ liệu AI có thể hiểu là những “nhà máy tính toán” khổng lồ, được xây dựng riêng để huấn luyện và vận hành các mô hình AI hiện đại. Không giống trung tâm dữ liệu truyền thống vốn xử lý website, email hay lưu trữ đám mây bằng CPU thông thường, các cơ sở này chứa hàng trăm nghìn GPU hoặc chip tăng tốc tùy biến, kết nối bằng mạng siêu tốc và làm mát bằng dung dịch lỏng để tránh quá nhiệt.

Mỗi trung tâm trong danh sách này tiêu thụ từ 200 MW đến hơn 1 GW điện, tương đương nhu cầu của một thành phố nhỏ. Nếu từng choáng vì mức tiêu thụ điện của mạng Bitcoin, thì những con số dưới đây còn “nặng đô” hơn nhiều.

Danh sách được xếp hạng dựa trên công suất điện ước tính, vì các công ty hiếm khi công bố đầy đủ thông số kỹ thuật. Dữ liệu được tổng hợp từ nguồn công khai và phân tích của SemiAnalysis. Thực tế, nhiều trung tâm đang mở rộng nhanh đến mức Google Earth hiện chỉ còn thấy… công trường xây dựng.

10. xAI – Colossus 1 (Memphis, Tennessee)

Đây là trung tâm đầu tiên đặt nền móng cho xAI của Elon Musk, nơi trợ lý AI Grok được huấn luyện lần đầu. Toàn bộ cơ sở được xây dựng chỉ trong 122 ngày. Dù hiện vẫn hoạt động, phần lớn khối lượng công việc đã chuyển sang Colossus 2.

Công suất vận hành khoảng 300 MW, với 200.000–230.000 GPU NVIDIA (kết hợp Hopper và GB200). Tổng đầu tư ước tính 30–40 tỷ USD nếu tính cả Colossus 2. Trung tâm đi vào hoạt động từ tháng 9/2024.

9. OpenAI – Dự án Stargate (Abilene, Texas và các địa điểm khác)

Stargate là siêu dự án nhiều đối tác của OpenAI cùng Oracle, Crusoe và SoftBank. Một số tòa nhà đã hoạt động từ cuối 2025, và nhiều khu khác dự kiến hoàn thiện trong năm 2026.

Công suất ban đầu khoảng 200 MW, hướng tới hơn 1 GW trên toàn hệ thống. Số GPU có thể lên tới 150.000 NVIDIA GB200 theo từng giai đoạn. Tổng vốn đầu tư công bố khoảng 100 tỷ USD, với tầm nhìn dài hạn lên đến 500 tỷ USD.

8. Amazon (AWS) – Trung tâm Mississippi (Canton, Mississippi)

Cơ sở này vẫn đang hoàn thiện, tận dụng hạ tầng AWS hiện có. Khác với phần lớn đối thủ, Amazon không dùng GPU NVIDIA mà triển khai chip Trainium 2 tự thiết kế.

Công suất vượt 300 MW và có thể đạt 1 GW vào năm 2027. Đầu tư ban đầu khoảng 3 tỷ USD. Hoạt động từng phần từ năm 2025.

7. Microsoft – Campus Fairwater (Wisconsin)

Đây là nguyên mẫu trung tâm dữ liệu AI mà Microsoft tự tin gọi là mạnh nhất thế giới. Nổi bật với công nghệ làm mát lỏng không dùng nước và đóng vai trò “khuôn mẫu” cho các AI factory khác của hãng.

Công suất vượt 350 MW, sử dụng hàng trăm nghìn GPU NVIDIA GB200/GB300. Tổng đầu tư trên 7 tỷ USD. Vận hành từ đầu 2026.

6. xAI – Colossus 2 (Memphis, Tennessee)

Colossus 2 thường được nhắc đến như siêu máy tính lớn nhất thế giới, đóng vai trò xương sống cho tham vọng xây dựng công ty phần mềm vận hành hoàn toàn bằng AI của Elon Musk.

Công suất hiện tại 350–400 MW, mục tiêu đạt 1 GW vào giữa 2026. Hơn 110.000 GPU NVIDIA GB200 đã được triển khai. Hoạt động từng phần từ giữa 2025.

5. Microsoft – Trung tâm Atlanta (Georgia)

Một phần của “gia đình Fairwater”, trung tâm này kết nối với Wisconsin để tạo thành một siêu nhà máy AI phân tán cho OpenAI và Azure AI. Đây nhiều khả năng là nơi xử lý các truy vấn Copilot trong Notepad hay Paint.

Công suất vượt 350 MW, đầu tư nhiều tỷ USD. Hoạt động từ tháng 10/2025.

4. Amazon (AWS) – Project Rainier (Indiana)

Hoạt động toàn phần từ cuối 2025 trên diện tích hơn 1.200 mẫu Anh, đây là hạ tầng chính để huấn luyện Claude của Anthropic. Toàn bộ cụm được xây dựng bằng silicon tùy biến của Amazon.

Công suất 420–500 MW, hướng tới hơn 2 GW. Gần 500.000 chip Trainium 2 đã được triển khai. Đầu tư khoảng 11 tỷ USD.

3. Meta – Columbus / New Albany (Ohio)

Nằm ngay đối diện trung tâm của Google, cơ sở của Meta (bao gồm Prometheus supercluster) tập trung huấn luyện các mô hình Llama. Meta kết hợp các tòa nhà cố định và khu triển khai mật độ cao tạm thời để tăng tốc.

Công suất vượt 500 MW, đầu tư hơn 1,5 tỷ USD. Hoạt động từ 2019, mở rộng lớn dự kiến 2026.

2. Google – Cụm Omaha (Nebraska / Iowa)

Cụm này kết nối nhiều địa điểm bằng cáp quang băng thông cao, phục vụ huấn luyện AI quy mô lớn cho Google. Công suất toàn khu vượt 1 GW, với hàng trăm nghìn TPU nhiều thế hệ.

Đầu tư 4–5 tỷ USD, bắt đầu xây dựng từ 2017–2018 và đẩy mạnh AI từ 2022–2023.

1. Google – Cụm Columbus (Ohio)

Hiện được xem là trung tâm dữ liệu AI thống nhất lớn nhất thế giới. Thiết kế đa campus cho phép huấn luyện phân tán quy mô cực lớn. Đây là nơi các mô hình Gemini “sinh sống” và DeepMind triển khai nghiên cứu.

Công suất toàn khu trên 1 GW, đầu tư 7–8+ tỷ USD. Xây dựng từ 2007–2008, bùng nổ AI từ 2022–2023.

Cuộc chạy đua AI đang khiến các con số này nhanh chóng lỗi thời. Mỗi tuần, Big Tech lại công bố những khoản đầu tư hàng tỷ USD mới. NVIDIA đã trở thành công ty đầu tiên chạm mốc 5.000 tỷ USD vốn hóa (hiện quanh 4,2–4,4 nghìn tỷ USD), trong khi các ông lớn khác đều vượt 1,6 nghìn tỷ USD.

Tuy nhiên, sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI cũng đặt ra câu hỏi lớn về môi trường và tài nguyên. Dù các công ty cam kết hiệu quả và bền vững hơn, mức tiêu thụ điện của họ vẫn đủ để cung cấp cho cả một quốc gia.

Như CEO Microsoft Satya Nadella từng nói, nếu các công ty không tạo ra giá trị tương xứng cho xã hội, họ sẽ “rất nhanh đánh mất sự cho phép của cộng đồng để sử dụng một tài nguyên khan hiếm như năng lượng chỉ nhằm tạo ra các token AI”.