“OpenClaw AI” và xu hướng trợ lý số nhỏ gọn đang nổi lên tại Trung Quốc

Một công cụ trí tuệ nhân tạo mới mang tên OpenClaw đang nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng công nghệ. Đây là trợ lý kỹ thuật số do một nhà phát minh trẻ sinh tại Áo phát triển, sau đó được công ty công nghệ Mỹ OpenAI mua lại và tiếp tục phát triển.

OpenClaw được xây dựng theo mô hình AI agent – tức là một tác nhân trí tuệ nhân tạo có khả năng tự thực hiện nhiều thao tác trực tiếp trên máy tính của người dùng, thay vì chỉ trả lời câu hỏi như các chatbot thông thường.

Sự xuất hiện của OpenClaw cũng phản ánh một hướng phát triển mới trong lĩnh vực AI tại Trung Quốc. Thay vì chỉ chạy đua xây dựng các mô hình khổng lồ cần sức mạnh tính toán rất lớn, nhiều nhà phát triển tại đây đang tập trung tạo ra những công cụ nhỏ gọn, dễ triển khai và phục vụ các nhu cầu cụ thể trong đời sống hoặc công việc.

Khác với các ứng dụng AI chỉ hoạt động khi người dùng nhập yêu cầu, OpenClaw có thể tự động thực hiện nhiều quy trình như quản lý email, điều khiển trình duyệt web hay phối hợp giữa các ứng dụng nhắn tin để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Biểu tượng con tôm hùm đỏ của công cụ này khiến cộng đồng người dùng Trung Quốc đặt cho nó biệt danh khá thú vị: “tôm hùm AI”.

Ngày 9-3, mạng lưới siêu máy tính quốc gia của Trung Quốc – hệ thống được nhà nước hậu thuẫn nhằm vận hành các mô hình số với chi phí thấp – cho biết OpenClaw đã được kết nối với các nền tảng làm việc phổ biến như Feishu của ByteDance và WeCom của Tencent. Việc tích hợp này cho phép trợ lý AI tham gia trực tiếp vào các quy trình làm việc trong doanh nghiệp.

Cũng trong ngày này, tập đoàn công nghệ Tencent Holdings giới thiệu một hệ thống AI mới mang tên WorkBuddy. Đây là một tác nhân AI được thiết kế để tích hợp với các ứng dụng làm việc và nhắn tin phổ biến trong nước. Theo Tencent, người dùng chỉ cần khoảng một phút để thiết lập trợ lý AI và kết nối nó với các ứng dụng như QQ.

Trước đó, hãng điện thoại Xiaomi cũng cho biết đang thử nghiệm một trợ lý AI di động có tên miclaw. Công cụ này được xây dựng dựa trên mô hình AI riêng của Xiaomi và tích hợp sâu với hệ sinh thái thiết bị của hãng. Người dùng có thể nhờ trợ lý này lập kế hoạch du lịch, quản lý lịch trình hoặc điều khiển các thiết bị nhà thông minh.

Ông Chu Hồng Nghị, nhà sáng lập tập đoàn an ninh mạng 360 Security Group và là ủy viên Ủy ban Toàn quốc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc, cho rằng sự xuất hiện của OpenClaw đã giúp biến các hệ thống AI trên nền tảng đám mây thành trợ lý cá nhân có thể chạy trực tiếp trên máy tính của từng người dùng.

Theo ông, trước đây những mô hình AI tiên tiến thường chỉ nằm trong tay các tập đoàn công nghệ lớn do chi phí vận hành và hạ tầng rất cao. Tuy nhiên, những công cụ như OpenClaw đang góp phần hạ thấp rào cản tiếp cận, cho phép doanh nghiệp nhỏ và cả người dùng cá nhân khai thác AI dễ dàng hơn.

Sự quan tâm đối với OpenClaw tại Trung Quốc được thể hiện khá rõ khi gần 1.000 người đã tập trung trước trụ sở Tencent tại Thâm Quyến để tham gia một sự kiện cài đặt phần mềm miễn phí. Trên các sàn thương mại điện tử, dịch vụ cài đặt OpenClaw từ xa hiện được rao bán với giá từ 50 đến 300 nhân dân tệ, trong khi cài đặt trực tiếp có thể lên tới khoảng 500 nhân dân tệ.

Ông Chu Địch, giáo sư tại Đại học Điện tử Hàng Châu và đại biểu Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc, nhận định rằng sự phổ biến nhanh chóng của “tôm hùm AI” đến từ việc công cụ này đáp ứng đúng nhu cầu thực tế của thị trường.

Theo ông, trong khi Mỹ chủ yếu tập trung phát triển các mô hình AI ngày càng lớn và đòi hỏi năng lực tính toán khổng lồ, Trung Quốc đang theo đuổi hướng đi khác: xây dựng các mô hình gọn nhẹ, tiết kiệm chi phí và dễ triển khai trong những lĩnh vực chuyên biệt như kiểm tra công nghiệp hoặc chẩn đoán y tế.

Tuy vậy, việc một công cụ AI có nguồn gốc từ nước ngoài được sử dụng rộng rãi cũng khiến cơ quan quản lý Trung Quốc bày tỏ lo ngại. Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin nước này cảnh báo rằng một số phiên bản cài đặt OpenClaw có thể tiềm ẩn rủi ro an ninh cao, đặc biệt nếu hệ thống được cấu hình không đúng cách và làm lộ dữ liệu nhạy cảm của người dùng.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang chuyển mạnh sang giai đoạn ứng dụng thực tế, sự nổi lên của các AI agent như OpenClaw cho thấy xu hướng mới: thay vì chỉ tập trung vào những mô hình khổng lồ, ngành công nghệ đang hướng tới các công cụ nhỏ gọn nhưng hữu ích, có thể trở thành trợ lý cá nhân cho từng người dùng. Vì vậy, cuộc cạnh tranh phát triển các “trợ lý số” được dự báo sẽ ngày càng sôi động trong thời gian tới.