RAM Trung Quốc có cứu được cơn khát bộ nhớ toàn cầu? Sự thật về CXMT và YMTC

Tình trạng thiếu hụt bộ nhớ ngày càng nghiêm trọng đến mức nhiều người tiêu dùng bắt đầu kỳ vọng vào các nhà sản xuất Trung Quốc như CXMT hay YMTC như một “vị cứu tinh”, với hy vọng có thể mua được RAM DDR5/DDR4 giá rẻ. Tuy nhiên, thực tế có thể sẽ không diễn ra theo cách đó.

Thị trường RAM bán lẻ đang xấu đi từng ngày, với giá tăng trên diện rộng, đặc biệt là các mô-đun dung lượng cao. Nguyên nhân chính đến từ tình trạng khan hiếm DRAM, khiến game thủ ngày càng khó tiếp cận bộ nhớ hơn. Trong bối cảnh nguồn cung chưa có dấu hiệu cải thiện sớm, không ít người đặt kỳ vọng vào các hãng bộ nhớ Trung Quốc sẽ giúp giữ giá RAM ở mức “dễ chịu” để thúc đẩy phổ cập. Nhưng trên thực tế, niềm tin này là chưa chính xác, vì nhiều lý do khác nhau.

Bài phân tích này tập trung vào hai khía cạnh chính. Thứ nhất là tổng quan về ngành công nghiệp bộ nhớ của Trung Quốc. Thứ hai là khả năng liệu các hãng như CXMT hay YMTC có thể vượt qua các rào cản pháp lý để đưa mô-đun DDR ra thị trường toàn cầu hay không. Khi nói đến chuỗi cung ứng, yếu tố quan trọng hàng đầu vẫn là sản lượng. Và trước khi bàn sâu về quy mô, cần hiểu rõ cách CXMT sản xuất DDR5/DDR4 cũng như các công nghệ chế tạo đứng sau chúng.

DDR5 của CXMT: Giải pháp “lách” EUV cho kết quả chấp nhận được, nhưng khó mở rộng quy mô

CXMT hiện là một trong những công ty Trung Quốc tiêu biểu trong sản xuất mô-đun DDR5, nên phần phân tích sẽ tập trung vào hãng này. DDR5 đòi hỏi các tiến trình sản xuất sử dụng công nghệ quang khắc EUV, trong khi Trung Quốc lại không thể tiếp cận các thiết bị cần thiết. Để khắc phục, CXMT phải áp dụng nhiều giải pháp thay thế nhằm đạt kết quả tương đương. Không đi quá sâu vào kỹ thuật, nhưng có thể kể đến các phương pháp như SAQP, phân loại chip (binning) gắt gao hơn và sử dụng mức điện áp XMP cao hơn.

Một điểm then chốt cần lưu ý là kích thước die của CXMT được cho là lớn hơn khoảng 40–50% so với các sản phẩm cùng dung lượng của SK hynix. Điều này đặt hãng vào thế bất lợi về chi phí. Khi số lượng chip thu được từ mỗi tấm wafer thấp hơn, chi phí sản xuất sẽ tăng mạnh khi chuyển sang sản xuất quy mô lớn, và đây chính là điểm yếu lớn của CXMT.

Để đạt tốc độ lên tới 8.000 MT/s, các kỹ thuật binning của CXMT cũng khiến nhiệt độ bộ nhớ cao hơn so với các giải pháp khác. Ngoài ra, việc một chuẩn bộ nhớ được chấp nhận rộng rãi không chỉ đơn giản là mua về rồi gắn vào hệ thống. Quá trình này còn bao gồm xác thực thiết kế, kiểm thử và tích hợp trên nhiều nền tảng khác nhau. Hiện tại, CXMT vẫn thiếu kinh nghiệm và hệ sinh thái cần thiết cho các bước này, do hãng mới tham gia thị trường DDR5.

Việc trở thành một nhà cung cấp bộ nhớ toàn cầu là rất khó nếu không có kinh nghiệm xử lý lỗi kỹ thuật cùng khách hàng trong nhiều lĩnh vực ứng dụng, từ CPU đến đồ họa di động. Trong khi thị trường đã có những nhà cung cấp uy tín như Samsung hay SK hynix, gần như không có lý do thuyết phục để các hãng lớn lựa chọn một công ty chưa có lịch sử lâu dài về chất lượng và độ tin cậy.

Theo giáo sư Shim (Đại học Dong-A, trích dẫn từ Korea Herald), xét trên góc độ kinh doanh và sản xuất, các nhà cung cấp Trung Quốc khó có thể mở rộng sản xuất DDR5 quy mô lớn mà không gặp phải rào cản tài chính và khó khăn trong việc được thị trường chấp nhận.

Ngay cả khi xét đến nhu cầu trong nước, năng lực hiện tại của CXMT chủ yếu chỉ phục vụ thị trường Trung Quốc. Ngay cả trong kịch bản hãng tăng mạnh sản lượng, những tên tuổi lớn như Apple, HP hay Dell vẫn sẽ không cân nhắc mua RAM nếu chưa trải qua quá trình kiểm chứng công nghệ một cách kỹ lưỡng.

CXMT cũng đã phủ nhận thông tin cho rằng họ bán RAM với giá rẻ hơn thị trường. Theo DigiTimes, hãng thậm chí đang hướng tới việc điều chỉnh giá tiệm cận với các nhà sản xuất Hàn Quốc, đồng nghĩa với việc không tồn tại “RAM Trung Quốc siêu rẻ” như nhiều người kỳ vọng. Tương tự, YMTC – hãng nổi tiếng trong mảng NAND – dù đang đầu tư vào dây chuyền DRAM, nhưng cũng chưa có dấu hiệu bán DDR5/DDR4 với giá thấp hơn mặt bằng chung.

Giả sử CXMT bán RAM giá rẻ, làm sao để tiếp cận thị trường Mỹ?

Ngay cả trong kịch bản lý tưởng, việc RAM Trung Quốc xuất hiện rộng rãi trên các hệ thống máy tính cá nhân vẫn đối mặt với nhiều rào cản. YMTC đã bị đưa vào danh sách Entity List của Mỹ từ tháng 12/2022, sau các cáo buộc liên quan đến Huawei và quân đội Trung Quốc. CXMT dù chưa nằm trong danh sách này, nhưng vẫn bị cấm theo Điều khoản 1260H, đồng nghĩa với việc bất kỳ sự quan tâm lớn nào từ thị trường Mỹ cũng có thể khiến hãng gặp rắc rối pháp lý.

Mỹ từ lâu đã phản đối việc tích hợp các công nghệ cốt lõi từ nhà cung cấp Trung Quốc vào sản phẩm máy tính, từ AI cho đến hạ tầng mạng. Vì vậy, ngay cả khi các hãng bộ nhớ Trung Quốc có cơ hội đưa sản phẩm vào các thiết bị bán tại Mỹ, chính phủ vẫn có thể can thiệp và áp đặt các biện pháp hạn chế mới.

Ý tưởng về những thanh RAM giá rẻ “cứu nguy” thị trường nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng thực tế cho thấy các hạn chế về sản xuất và công nghệ khiến CXMT hay YMTC vẫn còn tụt hậu đáng kể. Để đạt được sự chấp nhận rộng rãi, họ sẽ cần những khoản đầu tư khổng lồ, mà hiệu quả kinh tế chưa chắc đã tương xứng.