8 dự án sản phẩm phần cứng thất bại của Apple

Lịch sử Apple gắn liền với vô số sản phẩm phần cứng thành công vang dội. Từ Apple II cho tới các bộ xử lý dòng M, Apple đã xây dựng được cả một “gia tài” những thiết bị mang tính biểu tượng. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn tồn tại một nhóm nhỏ, khá đặc biệt: những sản phẩm phần cứng của Apple đã thất bại nặng nề. Cùng điểm lại những cái tên tiêu biểu nhất.

Apple III

Ra đời ngay sau thành công rực rỡ của Apple II – chiếc máy tính đầu tiên thực sự đưa Apple lên bản đồ công nghệ – Apple III được kỳ vọng sẽ tiếp nối đà thắng lợi. Đây cũng là chiếc máy đầu tiên của Apple không do Steve Wozniak trực tiếp thiết kế. Dù được đầu tư ngân sách marketing lớn và thừa hưởng danh tiếng từ thế hệ trước, Apple III lại trở thành một thất bại toàn diện.

Nguyên nhân lớn nhất đến từ yêu cầu “hoạt động êm tuyệt đối” của Steve Jobs, khiến máy không có quạt tản nhiệt và nóng lên như… lò nướng. Kết hợp với chất lượng bo mạch kém, hàng loạt lỗi phần cứng xuất hiện: chip tự tuột khỏi socket, chập mạch liên tục, thậm chí đĩa mềm còn bị nóng chảy ngay bên trong máy.

Apple cố gắng cứu vãn tình hình với Apple III Plus ra mắt năm 1984, nhưng kết cục vẫn không khá hơn. Điểm sáng hiếm hoi còn sót lại là hệ điều hành Apple SOS (đọc là “Apple sauce”), thứ mà Wozniak rất yêu thích. Apple III bị khai tử năm 1984, còn bản Plus cũng chỉ tồn tại thêm khoảng một năm trước khi bị ngừng bán vào tháng 9/1985. Đây là thất bại phần cứng đầu tiên của Apple – và ngay sau đó là thất bại tiếp theo.

Lisa

Apple Lisa là một trong những sản phẩm phần cứng quan trọng nhất trong lịch sử Apple. Đây là máy tính Apple đầu tiên sử dụng giao diện đồ họa (GUI), và công ty đặt rất nhiều kỳ vọng vào nó. Tuy nhiên, thay vì nhắm tới người dùng cá nhân, Apple lại định vị Lisa cho khách hàng doanh nghiệp, chủ yếu vì mức giá “trên trời”.

Nhờ phần cứng tiên tiến vào thời điểm đó như màn hình độ phân giải cao, 2 MB RAM và ổ cứng 5 MB, Lisa có giá gần 10.000 USD khi ra mắt năm 1983 – tương đương hơn 33.000 USD vào năm 2025. Giá bán quá cao, cộng thêm việc Macintosh đầu tiên chuẩn bị ra mắt đầu năm 1984 với mức giá dễ chịu hơn nhiều, khiến Lisa chỉ bán được khoảng 10.000 máy. Apple chính thức ngừng dòng Lisa vào năm 1986.

Macintosh Portable

Trước khi ra mắt Macintosh Portable, mức độ kỳ vọng là cực kỳ lớn. Ai cũng muốn trải nghiệm chiếc Mac “xách tay” đầu tiên. Thế nhưng, sự phấn khích nhanh chóng biến mất sau khi sản phẩm lên kệ.

So với các máy tính di động cuối thập niên 1980, Macintosh Portable vừa to, vừa nặng, lại có giá tới 7.300 USD, tương đương gần 19.000 USD hiện nay. Chưa dừng lại ở đó, máy gần như không thể khởi động nếu pin chưa được sạc gần đầy, còn màn hình LCD thì rất khó nhìn trong điều kiện thiếu sáng. Doanh số kém khiến Apple rút Macintosh Portable khỏi thị trường vào năm 1991, chỉ sau hai năm tồn tại.

Newton

Dòng thiết bị cầm tay Apple Newton mang tính cách mạng theo nhiều nghĩa. Đây là một trong những PDA (trợ lý cá nhân số) đầu tiên trên thị trường, thậm chí còn khai sinh ra chính thuật ngữ “PDA”. Newton cũng là một trong những thiết bị đầu tiên sử dụng CPU ARM, kèm theo công nghệ nhận diện chữ viết tay được quảng bá rất mạnh.

Tuy nhiên, khi sản phẩm đến tay người dùng, mọi thứ không diễn ra như kỳ vọng. Nhận diện chữ viết tay hoạt động kém chính xác, phần mềm nhiều lỗi, giá bán cao, trong khi các PDA đối thủ lại rẻ hơn và linh hoạt hơn. Sau khi Steve Jobs quay lại Apple, toàn bộ dòng Newton nhanh chóng bị khai tử.

Dù vậy, Newton vẫn để lại di sản quan trọng. Nó đặt nền móng cho smartphone và máy tính bảng màn hình cảm ứng hiện đại. Nhờ Newton, Apple từng sở hữu cổ phần tại Acorn (sau này là ARM Holdings). Apple bán lại số cổ phần này với giá khoảng 800 triệu USD – cùng với khoản đầu tư 150 triệu USD từ Microsoft – đã góp phần cứu Apple khỏi bờ vực phá sản.

Macintosh TV

Trước khi có Apple TV, Apple từng thử sức với thị trường TV bằng Macintosh TV – về cơ bản là một chiếc Mac có thêm khả năng xem truyền hình.

Người dùng có thể chuyển đổi giữa giao diện Mac OS cổ điển và chế độ TV chỉ bằng một nút bấm, nhưng không thể vừa làm việc vừa xem TV cùng lúc. Máy có cổng anten RF, đầu vào video composite và âm thanh stereo. Về thiết kế, Macintosh TV giống Performa 520 nhưng có màu đen.

Thử nghiệm này không thành công khi Apple chỉ bán được khoảng 10.000 máy. Sản phẩm tồn tại chưa đầy hai năm, nhưng vẫn để lại “kỷ lục”: đây là máy Macintosh để bàn duy nhất có màu đen và là chiếc Mac đầu tiên tích hợp chức năng TV.

Pippin

Apple từng đặt rất nhiều tham vọng vào Pippin. Đây là nền tảng giải trí đa phương tiện do Apple phát triển, sau đó cấp phép cho bên thứ ba sản xuất và bán dưới thương hiệu riêng. Pippin chạy Classic Mac OS và dùng CPU PowerPC đời đầu.

Ý tưởng nghe khá hấp dẫn, nhưng quá trình triển khai lại gặp hàng loạt vấn đề. Chỉ có hai công ty, Bandai và Katz Media, mua giấy phép, và cuối cùng chỉ Bandai đưa sản phẩm ra thị trường. Pippin bị “khủng hoảng định danh”: được quảng bá như một máy tính, nhưng thực chất lại gần giống máy chơi game.

Thiếu phần mềm, giá bán cao khiến doanh số rất thấp. Việc phát triển nền tảng Pippin bị dừng vào năm 1997, không lâu sau khi Steve Jobs trở lại Apple. Bandai Pippin chỉ tồn tại vỏn vẹn hai năm, từ 1996 đến 1998.

Power Mac G4 Cube

Power Mac G4 Cube là một chiếc Mac để bàn mang tính đột phá về thiết kế, thậm chí “nứt vỡ” đúng cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Đây là sản phẩm quan trọng vì đã mở đường cho iMac mỏng, nhỏ gọn và cuối cùng là Mac mini.

Thiết kế của G4 Cube xoay quanh một khối lập phương trong suốt, bên trong là phần cứng, đi kèm nút nguồn cảm ứng. Máy không có quạt, không khe mở rộng, thậm chí còn không có cả jack tai nghe.

Ngoài việc không thể nâng cấp, giá bán cao và vỏ nhựa dễ nứt, G4 Cube chỉ có cổng USB và FireWire – những chuẩn kết nối chưa phổ biến vào đầu những năm 2000. Apple chỉ bán sản phẩm này chưa đầy một năm trước khi rút khỏi thị trường vào giữa năm 2001.

Vision Pro

Dù vẫn đang được bán, Vision Pro hoàn toàn có thể được xem là một thất bại nếu nhìn vào doanh số ước tính chỉ khoảng 500.000 chiếc và việc Apple dừng sản xuất phiên bản gốc vào cuối năm 2024. Vision Pro đã được nâng cấp lên chip M5, nhưng vẫn là sản phẩm phần cứng kém phổ biến nhất của Apple hiện nay.

Thiết bị này có ý nghĩa lớn với Apple và công nghệ thực tế hỗn hợp nói chung, nhưng giống nhiều sản phẩm khác trong danh sách này, Vision Pro thiếu định hướng rõ ràng, giá quá cao và không có đủ người dùng sẵn sàng bỏ tiền mua. Nếu tình hình không thay đổi, Vision Pro rất có thể sẽ trở thành một “cú flop” hiếm nhưng đình đám khác của Apple.

Nhìn chung, Apple thường thành công với phần cứng và chỉ có một số ít thất bại đáng chú ý. Ngược lại, lịch sử phần cứng của Microsoft lại đầy rẫy những sản phẩm không mấy thành công.