5 điều Raspberry Pi làm tốt hơn bất kỳ máy tính nào khác

Lần đầu tiên tôi cầm trên tay một chiếc Raspberry Pi là… ngay khi thế hệ Raspberry Pi đầu tiên ra mắt. Khi đó tôi đang làm việc trong lĩnh vực giáo dục đại học, và Pi được giới thiệu như một công cụ học tập đúng nghĩa: giúp mọi người học lập trình, mày mò phần cứng mà không phải lo rủi ro tài chính.

Nhưng Raspberry Pi nhanh chóng chứng minh nó còn làm được nhiều hơn thế. Dù ngày nay đã có vô số máy tính một bo mạch (SBC) và các PC mini khác, vẫn có những thứ mà Raspberry Pi làm tốt hơn bất kỳ đối thủ nào.

Build dự án mà không gây vướng víu

Ngoài những trường hợp Raspberry Pi được dùng như một chiếc PC thực thụ và trở thành trung tâm của mọi thứ, phần lớn các dự án sử dụng Pi đều khiến bạn gần như không nhận ra sự tồn tại của nó. Bên trong là một máy tính đúng nghĩa, có thể được tái sử dụng cho bất kỳ mục đích nào, miễn là nằm trong giới hạn sức mạnh xử lý của nó.

Trong nhiều trường hợp, bạn thậm chí không cần vỏ bảo vệ hay tản nhiệt chủ động. Raspberry Pi có thể được giấu gọn ở gần như bất kỳ đâu, đặc biệt phù hợp với các ứng dụng “headless” (không màn hình, không bàn phím). Đúng là thị trường SBC hiện nay cạnh tranh khốc liệt hơn rất nhiều so với thời điểm Pi ra mắt, nhưng Raspberry Pi phần nào cũng là “nạn nhân của chính thành công của mình”. Bù lại, Quỹ Raspberry Pi hiện cung cấp nhiều dòng bo mạch khác nhau để cạnh tranh trực tiếp, như Pi Zero – rẻ hơn đáng kể nhưng vẫn đủ sức xuất hiện trong những dự án thú vị như máy chơi game cầm tay tự chế.

Khả năng vọc phần cứng và GPIO

Dù bạn hoàn toàn có thể dùng Raspberry Pi như một máy tính thông thường (và bản thân tôi cũng làm vậy), có rất nhiều thứ mà PC truyền thống không thể làm ngay “out of the box”, trong khi Pi thì có. Các chân GPIO (General-Purpose Input/Output) cho phép bạn điều khiển, kết nối và “cảm nhận” gần như mọi thứ. Chỉ cần thiết bị đó giao tiếp bằng xung điện, Raspberry Pi đều có thể lập trình để tương tác.

Chính điều này khiến Raspberry Pi trở thành “con cưng” của cộng đồng maker và dân thích mày mò. Bạn có trong tay một máy tính đa năng, đồng thời cũng đóng vai trò như một vi điều khiển có thể lập trình. Đúng là trong sản phẩm hoàn chỉnh, những nền tảng chuyên dụng như Arduino thường là lựa chọn tối ưu hơn, nhưng Raspberry Pi rất lý tưởng cho giai đoạn phát triển và thử nghiệm. Khi dự án hoàn thiện, bạn có thể tiếp tục dùng Pi hoặc chuyển sang vi điều khiển chuyên dụng nếu cần.

Khuyến khích thử nghiệm mà không phải sợ hỏng

Ngay từ đầu, triết lý cốt lõi của Raspberry Pi là phải đủ rẻ để người dùng không ngại làm hỏng hay làm mất. Việc sử dụng thẻ SD làm nơi cài hệ điều hành (dù không phải lựa chọn duy nhất) giúp việc khôi phục hệ thống hoặc chuyển đổi giữa các bản OS trở nên cực kỳ đơn giản.

Đó cũng là lý do Raspberry Pi thường xuất hiện trong các dự án mạo hiểm như drone DIY, ví dụ Navio2, nơi khả năng “đâm đầu xuống đất” là rất cao. Khi chi phí cho mỗi lần thử nghiệm thấp, mọi người sẵn sàng dám làm hơn, và kết quả là cộng đồng có thêm nhiều ý tưởng và sản phẩm thú vị. Đơn giản là càng nhiều người thử, càng nhiều thứ hay ho được sinh ra.

Lý tưởng cho các vai trò chạy 24/7, yên tĩnh và tiết kiệm điện

Raspberry Pi nổi tiếng là cực kỳ tiết kiệm điện và thường không cần tản nhiệt chủ động, trừ khi bạn muốn khai thác hiệu năng tối đa trong thời gian dài. Điều này khiến Pi trở thành lựa chọn hoàn hảo cho các nhiệm vụ luôn bật, chạy 24/7 và chỉ cần thực hiện một vài chức năng ổn định.

Kết hợp với độ bền bỉ gần như “nồi đồng cối đá” của Linux, không khó hiểu khi Raspberry Pi được dùng làm web server gia đình, NAS tự chế hay bộ chặn quảng cáo toàn mạng thông qua các dự án như Pi-hole.

Hệ sinh thái của Raspberry Pi lớn hơn cả phần cứng

Có thể lập luận rằng hiện nay có rất nhiều SBC khác là lựa chọn thay thế trực tiếp cho Raspberry Pi – và điều đó hoàn toàn đúng. Ở từng khía cạnh riêng lẻ, anh có thể tìm được bo mạch nhanh hơn, rẻ hơn, hoặc có cổng kết nối phù hợp hơn cho một dự án cụ thể.

Tuy nhiên, nhờ lợi thế người đi đầu và mức độ phổ biến khổng lồ, hệ sinh thái của Raspberry Pi gần như không có đối thủ. Số lượng phụ kiện, module mở rộng, phần mềm và tài nguyên cộng đồng dành cho Pi là cực kỳ đồ sộ. Điều này đồng nghĩa với việc, xét tổng thể, Raspberry Pi mang lại giá trị sử dụng lâu dài và linh hoạt hơn rất nhiều so với các đối thủ.

Nó cũng giải thích vì sao bạn gần như không cần “vứt bỏ” những chiếc Pi cũ khi phiên bản mới ra mắt. Chỉ cần chuyển chúng sang những nhiệm vụ khác hoặc các dự án ngách, và bạn vẫn có thể yên tâm rằng sẽ luôn có cộng đồng hỗ trợ.