AI chiếm lĩnh thị trường GPU: Game thủ đối mặt tình trạng khan hiếm hàng đến năm 2027

Chúng ta đã nói rất nhiều về tình trạng khan hiếm bộ nhớ và cách nó ảnh hưởng đến game thủ. Nhưng nếu nhìn rộng hơn, một trong những ngành chịu tác động mạnh nhất chính là thị trường GPU. Đây không phải lần đầu GPU tiêu dùng bị cuốn vào một “cơn sốt công nghệ” – trước đây crypto mining từng gây ra tình trạng tương tự. Tuy nhiên, với AI, cục diện lần này hoàn toàn khác.

Nhiều game thủ thắc mắc: làn sóng xây dựng hạ tầng AI thực sự ảnh hưởng thế nào đến nguồn cung GPU tiêu dùng? Bài viết này phân tích sâu những nguyên nhân phía sau, cách chúng tác động trực tiếp đến nhà sản xuất và các đối tác AIB, cũng như lý do vì sao AMD và NVIDIA được cho là đã điều chỉnh lại lộ trình sản phẩm của mình.

Sau tất cả, bức tranh chung cho thấy thị trường GPU đang thay đổi theo hướng không mấy thân thiện với người dùng phổ thông.

AI không “nuốt” hết DRAM – nhưng khiến GPU tiêu dùng kém hấp dẫn hơn

Khi nói đến khan hiếm GPU, nhiều người nghĩ ngay đến tình trạng thiếu DRAM. Điều này đúng, nhưng chưa đủ. Từ năm 2023, khi làn sóng đầu tư hạ tầng AI tăng tốc, doanh thu giữa các phân khúc của các hãng GPU bắt đầu thay đổi rõ rệt.

Nguồn vốn từ doanh nghiệp và trung tâm dữ liệu (enterprise/data center) tăng với tốc độ chưa từng có, trong khi doanh thu từ mảng client – bao gồm GPU cho người dùng cá nhân và game thủ – lại giảm xuống chỉ còn tỷ trọng một chữ số đối với NVIDIA. AMD cũng chứng kiến xu hướng tương tự, dù mức giảm không mạnh bằng do mảng CPU của hãng đang tăng trưởng tốt.

Trong kinh doanh, khi một phân khúc mang lại giá trị vượt trội, việc dồn tài nguyên về đó là điều dễ hiểu. Với các hãng GPU, enterprise hiện là “kèo thơm” hơn hẳn thị trường game thủ.

Trước cơn sốt AI, vốn hóa của NVIDIA dao động khoảng 200–300 tỷ USD. Khi nhu cầu trung tâm dữ liệu bùng nổ, con số này vọt lên tới 5 nghìn tỷ USD. Dù vốn hóa không phản ánh toàn bộ lợi ích từ AI, nó cho thấy rõ chiến lược ưu tiên enterprise là con đường tối ưu để tối đa hóa giá trị cổ đông. “Cú xoay trục lớn” đã diễn ra.

Sự ưu tiên này càng rõ rệt trong bối cảnh thiếu DRAM. Các dấu hiệu như trì hoãn roadmap, thiếu nguồn cung GPU, hay việc GPU tiêu dùng gần như biến mất trong các sự kiện công khai cho thấy trọng tâm đã dịch chuyển khỏi game thủ.

GPU tiêu dùng bị trì hoãn hàng loạt

Không có hãng nào chính thức thừa nhận việc trì hoãn, nhưng nếu so với roadmap ban đầu và thực tế ra mắt, sự chậm trễ là điều khó phủ nhận.

Dòng RTX 50 SUPER của NVIDIA từng được kỳ vọng xuất hiện tại CES năm nay, ít nhất dưới dạng “soft launch”. Tuy nhiên, điều đó đã không xảy ra.

Lý do phần nào được hé lộ bởi CEO Gigabyte: NVIDIA đang tối ưu chỉ số lợi nhuận trên mỗi GB bộ nhớ (profit/GB). Trong khi dòng SUPER thường tập trung vào tăng dung lượng VRAM, việc tung thêm SKU với bộ nhớ lớn lại không tối ưu về lợi nhuận trong bối cảnh DRAM khan hiếm.

Thậm chí có báo cáo cho rằng NVIDIA đã ngừng cung cấp VRAM kèm GPU cho đối tác AIB, buộc họ tự tìm nguồn DRAM và đàm phán riêng. Điều này không chỉ đẩy chi phí tăng cao mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến các thế hệ GPU kế tiếp.

Dòng Rubin của NVIDIA, ban đầu dự kiến cho giai đoạn tài khóa 2027–2028, cũng bị đẩy sang mốc thời gian “chưa xác định”. Điều này cho thấy ngay cả kế hoạch dài hạn cũng đang bị đe dọa.

Ở phía AMD, tình hình không sáng sủa hơn. RDNA 4 với RX 9070 và RX 9060 đã ra mắt, nhưng hãng không có kế hoạch tung GPU cao cấp RDNA 4 trong thời gian gần. Không có RDNA 4.5, và RDNA 5 hiện bị lùi sang nửa cuối năm 2027 – gần như trùng thời điểm Rubin gaming GPU của NVIDIA.

Có khả năng cả hai hãng chỉ tung một vài mẫu cao cấp mang tính “giữ chỗ”, tập trung vào phân khúc lợi nhuận cao. Thậm chí đã xuất hiện tin đồn về một mẫu NVIDIA mạnh hơn cả RTX 5090. Những sản phẩm này hấp dẫn về profit/GB, nhưng thực tế hướng nhiều hơn đến workstation và tác vụ AI thay vì game thuần túy.

Intel cũng không ngoại lệ. Arc B770 được kỳ vọng xuất hiện tại CES nhưng đã vắng mặt. Xe3 “Celestial” có mặt cùng Panther Lake, nhưng GPU rời vẫn chưa có mốc thời gian rõ ràng. Dù Intel tăng cường nhân sự mảng GPU, trọng tâm nhiều khả năng cũng sẽ nghiêng về enterprise và AI.

Giá tăng mạnh, nguồn cung ít, chưa thấy dấu hiệu hồi phục

Trong vài tháng qua, giá GPU tăng đáng kể. Các báo cáo cho thấy nhà sản xuất đã tăng giá bán cho AIB. Dữ liệu theo dõi giá từ các nền tảng như PCPartPicker cho thấy mức giá trung bình của các mẫu cao cấp liên tục leo thang.

Tình trạng này đến từ hai yếu tố: DRAM ngày càng khan hiếm và nhu cầu tiêu dùng vẫn cao. Khi kiểm tra các nhà bán lẻ lớn như Amazon, Newegg hay Micro Center, có thể thấy tồn kho ngày càng mỏng – dấu hiệu rõ ràng cho thấy thị trường GPU đang bước vào giai đoạn khó khăn.

Thực tế hiện tại cho thấy game thủ đang ở thế bất lợi. Các hãng lớn không có kế hoạch ra mắt GPU mới trong thời gian gần, và thị trường sẽ phải tiếp tục phụ thuộc vào thế hệ hiện tại.

Trong bối cảnh nguồn cung bị siết chặt và ưu tiên dồn về enterprise, việc mua GPU với mức giá hợp lý gần như là điều bất khả thi.

Lựa chọn tốt nhất lúc này có lẽ là kiên nhẫn chờ thị trường ổn định – hoặc hy vọng chu kỳ đầu tư AI sẽ dịu lại để nguồn lực quay trở về phân khúc tiêu dùng.