Nhật Bản ra mắt Buddharoid – robot “thầy tu” AI có thể thuyết pháp

Một dự án công nghệ – tôn giáo mới tại Kyoto University đang thu hút sự chú ý khi giới thiệu Buddharoid — robot tu sĩ Phật giáo được tích hợp trí tuệ nhân tạo. Robot này vừa được ra mắt tại Shoren-in Temple, thành phố Kyoto.

Dự án được phát triển bởi nhóm nghiên cứu của Kyoto University, hợp tác với hai công ty công nghệ Teraverse và XNOVA. Mục tiêu của họ là tạo ra một robot có thể hỗ trợ các tu sĩ trong bối cảnh hệ thống tôn giáo truyền thống của Nhật Bản đang dần suy giảm.

Robot có thể trò chuyện và đưa ra lời khuyên tâm linh

Buddharoid được vận hành bằng hệ thống AI mang tên BuddhaBot-Plus, một mô hình trí tuệ nhân tạo được phát triển dựa trên ChatGPT.

Hệ thống này được huấn luyện chuyên sâu trên các kinh điển Phật giáo, cho phép robot hiểu và trao đổi về những vấn đề cá nhân hoặc xã hội từ góc nhìn Phật học. Nhờ đó, Buddharoid có thể đưa ra những lời khuyên mang tính tâm linh, tương tự như một nhà sư khi trò chuyện với Phật tử.

Ngoài khả năng đối thoại, robot còn được trang bị phần cứng do Unitree Robotics phát triển. Nhờ đó, Buddharoid có thể thực hiện những động tác đặc trưng của một tu sĩ, như bước đi chậm rãi, cúi chào hoặc thực hiện cử chỉ gassho — chắp tay trước ngực khi cầu nguyện.

Phật giáo Nhật Bản đang thay đổi trong kỷ nguyên số

Sự xuất hiện của một “tu sĩ robot” không chỉ là một thử nghiệm công nghệ mang tính trình diễn. Trên thực tế, đây được xem là giải pháp nhằm thích nghi với những thay đổi xã hội tại Nhật Bản.

Trong nhiều năm qua, quốc gia này đang đối mặt với tình trạng giảm dân số và suy giảm mức độ gắn bó với tôn giáo. Điều này khiến nhiều cơ sở tôn giáo truyền thống gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động. Theo một số dự báo, khoảng 30% chùa Phật giáo tại Nhật Bản có thể biến mất trước năm 2040.

Tình trạng dân số già hóa cũng khiến nhiều ngôi chùa, đặc biệt ở vùng nông thôn, khó tìm được người kế nhiệm để tiếp tục duy trì hoạt động tôn giáo.

Công nghệ và tâm linh ngày càng giao thoa

Buddharoid không phải là lần đầu tiên công nghệ robot được đưa vào không gian tôn giáo tại Kyoto.

Trước đó, vào năm 2019, Kodai-ji Temple đã giới thiệu robot Mindar, một robot hình người đại diện cho Kannon Bodhisattva — vị Bồ Tát của lòng từ bi.

Robot Mindar chủ yếu phát lại các bài thuyết pháp đã được ghi âm sẵn. Trong khi đó, Buddharoid được phát triển với mục tiêu tiến xa hơn: cho phép đối thoại trực tiếp và tương tác theo thời gian thực với người tham dự.

Các nhà phát triển cho rằng việc robot có hình dạng vật lý và cử chỉ giống con người sẽ tạo ra cảm giác hiện diện rõ ràng hơn so với các ứng dụng trò chuyện trên màn hình hoặc công nghệ thực tế tăng cường.

Trong bối cảnh công nghệ AI ngày càng phát triển, những dự án như Buddharoid cho thấy ranh giới giữa công nghệ, văn hóa và tôn giáo đang dần trở nên linh hoạt hơn — đặc biệt tại một quốc gia vốn nổi tiếng với sự kết hợp giữa truyền thống và đổi mới như Nhật Bản.