Hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp phần mềm: Đi tìm những mô hình phù hợp

Cũng như mọi hoạt động sản xuất-kinh doanh khác, việc sản xuất phần mềm đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về chất lượng, không chỉ chất lượng của từng sản phẩm riêng lẻ mà cả chất lượng của toàn hệ thống, toàn quy trình. Ấy thế nhưng ở nước ta, công tác quản lý chất lượng lại chưa được các doanh nghiệp coi trọng.

Nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phần mềm trong nước tìm hiểu sâu hơn về hệ thống quản lý chất lượng, Hội Tin học TP.HCM (HCA) đã phối hợp với Câu lạc bộ Công nghệ thông tin - Viễn thông (ICT Partner-ship – thuộc Saigon Times Club) tổ chức cuộc hội thảo về “Hệ thống quản lý chất lượng trong các doanh nghiệp phần mềm” vào ngày 16-8 vừa qua.

Tại cuộc hội thảo, ông Trần Lạc Hồng, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tin học TP.HCM, cho biết, hiện nay chỉ có 19 doanh nghiệp phần mềm trong thành phố đạt các chứng chỉ quốc tế về quản lý chất lượng, 12 doanh nghiệp khác đang xúc tiến công việc này ; khoảng 70% doanh nghiệp chưa quan tâm hoặc quan tâm nhưng không đủ điều kiện để lấy được các chứng chỉ đó và có đến 60% doanh nghiệp phần mềm chưa xây dựng được mô hình quản lý chất lượng.

Khách hàng cần chất lượng

Trong khi đó, các doanh nghiệp làm gia công phần mềm cho các công ty, tập đoàn nước ngoài đang có ý định mở rộng hoạt động sang các nước ở châu Âu và Hàn Quốc, bên cạnh các thị trường truyền thống là Mỹ và Nhật Bản. Tuy nhiên, sự mở rộng này diễn ra chậm chạp và chưa tương xứng với tiềm năng của các doanh nghiệp sản xuất phần mềm Việt Nam.

Theo ông Hồng, để tăng sức cạnh tranh và thâm nhập vào các thị trường mới, các doanh nghiệp phần mềm trong nước cần phải nâng cao năng lực quản lý và chuyên môn, đặc biệt là áp dụng hệ thống quản lý chất lượng. Ông Hồng cho biết, có năm điều khó khăn mà các doanh nghiệp trong nước hiện nay phải vượt qua là thiếu nguồn vốn, nhân sự không ổn định, thị trường không ổn định, thiếu thông tin và thiếu kỹ năng quản lý. Ba mối khó khăn cuối cùng cần phải có sự hỗ trợ của nhà nước thì mới mong khắc phục hoàn toàn song các doanh nghiệp không thể ngồi chờ nhà nước mà nên tự thân vận động trong khả năng của mình. Các doanh nghiệp hoàn toàn có thể xây dựng thị trường ổn định, hoàn thiện kỹ năng quản lý nếu xây dựng thành công hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế.

Chia sẻ kinh nghiệm về hệ thống quản lý chất lượng phần mềm, ông Nguyễn Cao Tùng, Giám đốc điều hành Công ty Tân Thiên Niên Kỷ, cho biết, chất lượng là yếu tố quan trọng nhất trong năm yếu tố mà khách hàng xem xét, lựa chọn để ký hợp đồng gia công, bên cạnh các yếu tố chi phí nhân công CNTT, cơ sở hạ tầng, trình độ chuyên môn và khả năng giao hàng đúng hạn. Theo ông Tùng, khách hàng đánh giá hệ thống quản lý chất lượng của một doanh nghiệp phần mềm theo ba yếu tố: sản phẩm, quy trình và các chứng chỉ quốc tế như ISO 9001:2000, TL9000 và CMMI. Không thể sản xuất được phần mềm có chất lượng tốt trong một môi trường không tốt.

Mô hình và chứng chỉ quản lý chất lượng nào?

Thế nhưng, hệ thống quản lý chất lượng như thế nào là đúng và phù hợp với từng doanh nghiệp cụ thể ? Theo ông Ngô Văn Toàn, quyền Phó tổng giám đốc Global CyberSoft (GCS), quản lý chất lượng là một khái niệm dễ gây nhầm lẫn. Quản lý chất lượng trong doanh nghiệp phần mềm không chỉ là bảo đảm chất lượng của từng sản phẩm làm ra mà quản lý ngay những quy trình làm ra sản phẩm ấy. Tại GCS, mô hình quản lý chất lượng là một mô hình có tính liên thông từ trên xuống dưới, được cấp lãnh đạo khẳng định và hỗ trợ ngay từ đầu, được cán bộ nhân viên trong công ty tuân thủ nghiêm ngặt và đó chính là nền tảng của quy trình sản xuất phần mềm. Phương châm của GCS trong quản lý chất lượng là “Client first” (khách hàng là trên hết), nhưng client ở đây không chỉ là khách mua hàng mà còn là các đối tượng phục vụ khác, kể cả nhân viên ngay trong nội bộ công ty.

Tuy nhiên, theo ông Toàn, trong hoạt động quản lý chất lượng, người quản lý rất dễ bị sa đà vào việc nói lý thuyết quá nhiều, sử dụng văn bản để khỏa lấp những sai sót. Trong khi đó, hệ thống quản lý phải tạo được chất lượng ngay từ đầu, có tính khả dụng cao và trở thành một phần thực sự có ích. Hiện tại, GCS đã đạt được chứng chỉ CMMI cấp độ 4 và ISO 9001:2000.

Điều đáng lưu ý là không phải bất cứ doanh nghiệp phần mềm nào cũng nên xây dựng cho mình một hệ thống quản lý chất lượng riêng dựa trên các chứng chỉ quốc tế. Ông Trần Bằng Việt, Trưởng ban chất lượng của Công ty phần mềm TMA, cho rằng các công ty có quy mô nhỏ, dưới 300 nhân viên, thì không nên áp dụng quy trình quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn CMMI, bởi vì mô hình này dễ gây cồng kềnh cho quy trình sản xuất. Riêng tại TMA, mỗi năm một lần công ty lập ra những tiêu chí về quản lý chất lượng, yêu cầu mọi nhân viên thực hiện và đây là phương thức có hiệu quả trong việc không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động của công ty. Ông Việt cho biết, TMA hiện có hơn 300 nhân viên, đã đạt chứng chỉ ISO 9001:2000 và chứng chỉ CMMI cấp độ 3 vào năm ngoái, đang nhắm tới CMMI cấp độ 4 vào quý 4 năm nay và tiến lên cấp độ 5 vào cuối năm 2008.

Hiện nay tại TP.HCM chỉ mới có Công ty FCG Việt Nam (FCGV) đạt được cấp độ 5 – cấp độ cao nhất – của chứng chỉ CMMI. Ông Đỗ Văn Ngọc, Trưởng phòng cải tiến và phát triển quy trình của FCGV, cho biết, hệ thống quản lý chất lượng doanh nghiệp phần mềm CMMI tại FCGV là một mô hình xây dựng trên kiến trúc mở theo ba chức năng: chính sách, quản lý tài liệu và quản lý số liệu. Mô hình mở này duy trì nhận thức của mọi người trong công ty về quản lý chất lượng. Ở FCGV quản lý chất lượng là công việc hằng ngày chứ không phải theo tính chất thời vụ của mỗi dự án.

Vai trò của người quản lý chất lượng

Ông Ngô Văn Toàn khẳng định, chuyên viên quản lý chất lượng và người quản lý dự án có vai trò quyết định trong việc xây dựng, triển khai và phát huy hiệu quả của các hệ thống quản lý chất lượng. Để hoàn thành được nhiệm vụ, các chuyên viên này phải có sự hiểu biết sâu sắc về những khó khăn của dự án, có kiến thức chuyên môn sâu thì mới định nghĩa được chiến lược của quy trình. Trong thực tế không có một hướng dẫn cụ thể nào có thể phù hợp với mọi doanh nghiệp.

Tại Công ty GCS các chuyên viên quản lý chất lượng thường xuyên được đào tạo, huấn luyện để mở rộng tầm hiểu biết. Ông Đỗ Văn Ngọc của FCGV cũng có nhận xét tương tự. Theo ông Ngọc, xác định các quy trình không khó, cái khó là phải biết cách duy trì và theo sát chúng ; chính vì vậy công ty cần có những hoạt động để giúp các chuyên viên quản lý chất lượng thường xuyên nâng cao trình độ.

Công ty cổ phần phát triển công nghệ FPT giới thiệu một ứng dụng giúp bộ phận quản lý chất lượng kiểm tra đồng thời nâng cao được hiệu suất làm việc của nhân viên. Nhánh phần mềm FSOFT của FPT có đến gần 1.800 nhân viên, vì vậy việc khai thác chưa đúng mức hay quá mức sức lao động của nhân viên là điều khó tránh khỏi. Bà Trương Tiểu Linh, Trưởng ban quản lý chất lượng của FSOFT, cho biết, điều phối công việc hợp lý giữa các nhân viên trong công ty là yếu tố có vai trò không nhỏ trong việc nâng cao vị thế của bộ phận quản lý chất lượng trong toàn bộ hệ thống sản xuất phần mềm.

Bảo đảm chất lượng cho nhiều dự án

Do có nhiều khách hàng với những nhu cầu và hoạt động khác nhau nên quy trình của các dự án phần mềm cũng khác nhau tuy rằng doanh nghiệp phải luôn luôn bảo đảm chất lượng của tất cả các dự án. Ông Huỳnh Quốc Dương, Giám đốc quản trị chất lượng của Công ty phần mềm Pyramid Software Development (PSD), tiết lộ sáu bước công việc mà PSD áp dụng để bảo đảm chất lượng quy trình sản xuất cho nhiều khách hàng khác nhau. Bước một là định vị được sản phẩm hay dịch vụ mà khách hàng yêu cầu, bước hai là vạch ra những yêu cầu mà khách hàng cho là quan trọng, tiếp theo là những yêu cầu khách hàng muốn có trong sản phẩm hay dịch vụ đó. Ở bước bốn, công ty sản xuất phần mềm phải định nghĩa được quy trình thực hiện dự án ; sau đó chỉnh sửa lại toàn bộ quy trình sao cho không còn xảy ra lỗi hay loại bỏ những công việc không cần thiết. Bước thứ sáu là luôn cải tiến quy trình triển khai dự án.

Tại cuộc hội thảo, những ý kiến đa dạng và phong phú được thảo luận hết sức sôi nổi. Tuy chưa có sự đồng thuận về việc chọn mô hình quản lý chất lượng nào cho doanh nghiệp phần mềm trong nước, đại diện các doanh nghiệp tham dự hội thảo đều coi đây là một cơ hội để các chuyên viên quản lý chất lượng từ nhiều công ty sản xuất phần mềm trong thành phố gặp nhau và trao đổi cho nhau những kinh nghiệm có giá trị.

Trường An

Thứ Ba, 04/09/2007 13:47
31 👨 1.710
0 Bình luận
Sắp xếp theo